Od ma\u0142ego chcia\u0142em zdoby\u0107 Moskw\u0119. Zawsze by\u0142y jednak z tym jakie\u015b problemy. A to cz\u0142ek by\u0142 za m\u0142ody, nie nale\u017ca\u0142 do partii, potem konieczno\u015b\u0107 zdobycia wizy, innym razem brak towarzyszy podr\u00f3\u017cy zainteresowanych odwiedzeniem tego miasta, albo te\u017c napi\u0119ta sytuacja polityczna mi\u0119dzy naszymi krajami. Jednak ile\u017c mo\u017cna czeka\u0107, szuka\u0107 wym\u00f3wek, by odwiedzi\u0107 najwi\u0119ksze miasto Europy.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Okazja sama si\u0119 nadarzy\u0142a. W styczniu 2012 goda kupi\u0142em tanie bilety w ramach Szalonej \u015arody w LOT za nieca\u0142e 300 z\u0142 w obie strony na trasie Warszawa-Moskwa-Warszawa. W lutym zarezerwowa\u0142em sobie nocleg w 1st Arbat Hostelu, za co zap\u0142aci\u0142em ok. 300 z\u0142 za 4 doby w pokoju 4-osobowym. W marcu zacz\u0105\u0142em za\u0142atwia\u0107 sobie wiz\u0119, za co wysz\u0142o ok. 250 z\u0142 wraz z ubezpieczeniem i przesy\u0142k\u0105 kuriersk\u0105. Jad\u0119 sam, nie ogl\u0105daj\u0105c si\u0119 na innych, bo tak to pewnie bym czeka\u0142 kolejne lata.<\/p>\n\n\n\n
Tu\u017c po polskich \u015awi\u0119tach Wielkanocnych wyl\u0105dowa\u0142em na lotnisku Szeremietiewo w Moskwie. Po przestawieniu zegarka o dwie godziny do przodu, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest ju\u017c tu prawie wiecz\u00f3r, cho\u0107 s\u0142o\u0144ce jeszcze by\u0142o do\u015b\u0107 wysoko na niebie. S\u0142u\u017cby celne skrupulatnie prze\u015bwietla\u0142y ka\u017cdego go\u015bcia z Europy i jego baga\u017c, wnikliwie wpatruj\u0105c si\u0119 w karty wjazdowe, kt\u00f3re nam rozdano do wype\u0142nienia ju\u017c na pok\u0142adzie samolotu. Nie za bardzo wiedzieli, co to za karabin wioz\u0119 ze sob\u0105 patrz\u0105c na podgl\u0105dzie na znajduj\u0105cy si\u0119 w moim plecaku statyw do aparatu fotograficznego. T\u0142umacz\u0105c, co to jest, szuka\u0142em odpowiedniego s\u0142owa po rosyjsku, bo angielskie triple, nic im nie m\u00f3wi\u0142o. Na szcz\u0119\u015bcie statyw to po rosyjsku statiw, wi\u0119c gdy paln\u0105\u0142em po polsku w ko\u0144cu to s\u0142owo, dano mi spok\u00f3j. Nauczy\u0142o mnie to, \u017ce nie znaj\u0105c rosyjskiego wyrazu, warto spr\u00f3bowa\u0107 czego\u015b z polskiego s\u0142ownika, a nu\u017c si\u0119 uda.<\/p>\n\n\n\n
W lotniskowym terminalu oznaczonego liter\u0105 F dziwne wyda\u0142o mi si\u0119 wydzielenie miejsca dla pal\u0105cych w pobli\u017cu toalety, ale jakby nie by\u0142o na g\u0142\u00f3wnej hali, gdzie dym lecia\u0142 w g\u00f3r\u0119 i wchodzi\u0142 w p\u0142uca wszystkich przyjezdnych. Oczywi\u015bcie t\u0142um oferent\u00f3w wszelkich us\u0142ug zaatakowa\u0142 mnie i innych przyjezdnych przed wyj\u015bciem z terminala. Taksiarze i samozwa\u0144czy przewodnicy chcieli zarobi\u0107 od kilkunastu do kilkuset Euro. Wiedzia\u0142em jednak, \u017ce lepiej si\u0119 trzyma\u0107 od nich z daleka.<\/p>\n\n\n\n
Dojecha\u0142em do stacji metra na Riecznyj Wokza\u0142 zwyk\u0142ym, miejskim autobusem linii 851 za 28 rubli, czyli jakie\u015b 3 z\u0142, cho\u0107 podr\u00f3\u017c trwa\u0142a oko\u0142o godziny, bo autobus zatrzymywa\u0142 si\u0119 na ka\u017cdym przystanku po drodze. Ale co\u015b za co\u015b, mog\u0142em za to na spokojnie przez okna poogl\u0105da\u0107 sobie \u017cycie na obrze\u017cach Moskwy. Na przyk\u0142ad stada wa\u0142\u0119saj\u0105cych si\u0119 ps\u00f3w, czy smakoszy piwa na przystankach i ulicach, a i w samym autobusie pijaczek z browarem w r\u0119ku to nic dziwnego. Ciekawie te\u017c wygl\u0105da\u0142y w cyrylicy nazwy znanych marek hipermarket\u00f3w mijanych po drodze. Nad nimi g\u00f3rowa\u0142y szarawe blokowiska i burawa architektura.<\/p>\n\n\n\n
Za to metro w Moskwie to co\u015b niesamowitego. Jak na 10 milionowe miasto te kilkana\u015bcie linii pozwala dotrze\u0107 do wi\u0119kszo\u015bci najwa\u017cniejszych miejsc bez \u017cadnych problem\u00f3w, czekaj\u0105c cz\u0119sto nie d\u0142u\u017cej ni\u017c minut\u0119. Dzi\u0119ki linii tzw. Kolco (ko\u0142o) mo\u017cna obje\u017adzi\u0107 miasto dos\u0142ownie w k\u00f3\u0142ko na jednym bilecie za jakie\u015b 3 z\u0142. Warto wysi\u0105\u015b\u0107 na kilku stacjach, cho\u0107by po to by je same podziwia\u0107. Na stacji P\u0142oszcziad Rewolucji uwag\u0119 przyci\u0105gaj\u0105 rze\u017aby 76 rewolucjonist\u00f3w. Pocieranie pyska psa, druha jednego z so\u0142dat\u00f3w to sta\u0142y rytua\u0142 moskwiczan podr\u00f3\u017cuj\u0105cych metrem. Ma to zapewne przynie\u015b\u0107 szcz\u0119\u015bcie na ca\u0142y dzie\u0144. Stacja Majakowskaja i Kijewskaja s\u0105 bogata w mozaiki, oczywi\u015bcie z socjalistycznymi motywami. Z kolei stacja Nowokuznieckaja ozdobiona jest w propagandowe p\u0142askorze\u017aby. Przepi\u0119kne witra\u017ce mo\u017cna za to podziwia\u0107 na stacji Nowos\u0142abodskaja. Ale na mnie najwi\u0119ksze wra\u017cenie zrobi\u0142a stacja Komsomolskaja z ozdobnymi \u017cyrandolami, filarami i zdobnymi detalami jak w pa\u0142acu.<\/p>\n\n\n\n
Hostelu musia\u0142em jednak troch\u0119 poszuka\u0107. Wed\u0142ug mojego wcze\u015bniejszego rozeznania powinien by\u0107 niedaleko Placu Czerwonego, jednak tu\u017c przed wyjazdem dowiedzia\u0142em si\u0119 z odpowiedzi na moje zapytanie mailem do hostelu, \u017ce mie\u015bci si\u0119 zupe\u0142nie gdzie indziej ni\u017c to by\u0142o pokazane na mapie Google w serwisie boooking.com, na kt\u00f3rym rezerwowa\u0142em nocleg. Zmierza\u0142em wi\u0119c na stacj\u0119 metra Smolenskaja. Hostel mia\u0142 by\u0107 minut\u0119 drogi od niej. Nie by\u0142. A w\u0142a\u015bciwie by\u0142 tylko, \u017ce ulica na zakupionej na stacji metra mapie Moskwy nazywa\u0142a si\u0119 inaczej. Nikt te\u017c z napotkanych nie wiedzia\u0142 gdzie si\u0119 te\u017c on mie\u015bci, nawet po podaniu dok\u0142adnego adresu. W Googlach g\u0142\u00f3wna ulica przy stacji metra mia\u0142a si\u0119 nazywa\u0107 Novinskij Bulvar, a w rzeczywisto\u015bci to by\u0142a Smolenskaja. Mi\u0142e by\u0142o gdy zatrzyma\u0142 si\u0119 pewien W\u0142och i zagadn\u0105\u0142 po angielsku czy nie potrzebuj\u0119 pomocy, widz\u0105c mnie wpatrzonego w map\u0119, d\u017awigaj\u0105cego du\u017cy plecak i b\u0142\u0119dnie rozgl\u0105daj\u0105cego si\u0119 na lewo i prawo. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jego biuro mie\u015bci si\u0119 przy Novinskij Bulvar 8, wi\u0119c ja szukaj\u0105c numeru 1\/2 jestem ju\u017c prawie u celu. On jednak nie wie gdzie to jest mimo, \u017ce pracuje tutaj ju\u017c dwa lata. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to po drugiej stronie drogi, ale by tam przej\u015b\u0107 przez bulwar, kt\u00f3ry jest kilkupasmow\u0105 ulic\u0105 jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 prospiekt\u00f3w w Moskwie, musia\u0142em najpierw znale\u017a\u0107 nieoznaczone podziemne przej\u015bcie. Wot takije pierwyje pierepa\u0142ki.<\/p>\n\n\n\n
Przywita\u0142a mnie Wiera, kt\u00f3ra nie zna\u0142a angielskiego, wi\u0119c musia\u0142em sobie przypomnie\u0107 mow\u0119 Gogola ze szkolnych czas\u00f3w. W kolejne dni, jak si\u0119 okaza\u0142o, gaworzenie po rosyjsku i znajomo\u015b\u0107 przez mnie cyrylicy okaza\u0142y si\u0119 bardzo przydatne. Hostele nie zajmuj\u0105 si\u0119 rejestracj\u0105 cudzoziemc\u00f3w, wi\u0119c obawia\u0142em si\u0119, \u017ce strac\u0119 sporo czasu na pr\u00f3bach dope\u0142nienia tego obowi\u0105zku. Na szcz\u0119\u015bcie prawo si\u0119 od nowego roku zmieni\u0142o na lepsze i pobytu do 7 dni nie trzeba ju\u017c nigdzie zg\u0142asza\u0107. <\/p>\n\n\n\n
By\u0142o ju\u017c do\u015b\u0107 p\u00f3\u017ano, a w pokoju nikogo nie zasta\u0142em, wi\u0119c rzuci\u0142em plecak i uda\u0142em si\u0119 na wieczorny spacer po Placu Czerwonym z aparatem fotograficznym i z trudem przewiezionym przez granic\u0119 statywem. Dojecha\u0142em tam metrem pod Bibliotek\u0119 im. Lenina, kupuj\u0105c wcze\u015bniej 20-przejazdowy bilet za 530 rubli, czyli jakie\u015b 50 z\u0142. Spaceruj\u0105c po ulicach, zmierzaj\u0105c w kierunku Kremla, nie trudno zauwa\u017cy\u0107 do\u015b\u0107 cz\u0119sto spotykanych policyjnych patroli, kt\u00f3re tutaj chadzaj\u0105 czw\u00f3rkami, a nie jak u nas w parach. Nie wiem czy dzi\u0119ki temu mieszka\u0144cy czuj\u0105 si\u0119 bezpieczniej, czy si\u0119 stresuj\u0105. Raczej to drugie, cho\u0107 dla mnie to by\u0142 tylko taki lokalny folklor.<\/p>\n\n\n\n
Czerwone mury Kremla robi\u0105 wra\u017cenie. Przed wej\u015bciem na Plac Czerwony stoi pi\u0119kne Muzeum Historyczne, z czerwonej ceg\u0142y, a jak\u017ce, cho\u0107 podobno nazwa tego reprezentacyjnego placu nie ma nic wsp\u00f3lnego z komunizmem i kojarzonym z nim s\u0142owem krasnyj, ale odnosi si\u0119 do podobnego s\u0142owa krasiwyj, co znaczy pi\u0119kny. Obecnie to jednak\u017ce oficjalnie Krasnaja P\u0142oszcziad, cho\u0107 do\u015b\u0107 Krasiwaja.<\/p>\n\n\n\n
W \u015brod\u0119 wieczorem na samym placu nie by\u0142o zbyt wielu ludzi, co mnie ucieszy\u0142o, bo mog\u0142em spokojnie porobi\u0107 sobie zdj\u0119cia na statywie, bez wzbudzania zb\u0119dnego zainteresowania. Nie oby\u0142o si\u0119 jednak bez zrobienia wsp\u00f3lnej fotki z niejakim Bu\u0142atem z Kazania, kt\u00f3ry si\u0119 czai\u0142 na mnie, gdy\u017c jak wyja\u015bnia\u0142, by\u0142 w Moskwie tylko ten jeden dzie\u0144 i nie mia\u0142 aparatu, a chcia\u0142 mie\u0107 fotograficzn\u0105 pami\u0105tk\u0119. Nie ma problema. Dawaj. Stawaj. Zerkaj. Wot i masz. Posy\u0142aj mienia na maila. Charaszo. Spasiba.<\/p>\n\n\n\n
Baszty Kremla, Mauzoleum Lenina i po drugiej stronie placu o\u015bwietlony GUM, czyli G\u0142\u00f3wny Dom Towarowy wygl\u0105da\u0142y okazale. Najpi\u0119kniejszy jednak jest Chram B\u0142ogos\u0142awionego Wasyla, czyli Sob\u00f3r Pokrowski, z kolorowymi kopu\u0142ami. To wed\u0142ug mnie architektoniczna pere\u0142ka Moskwy. Przed cerkwi\u0105 stoi pomnik kupca Minina i kniazia Po\u017carskiego, kt\u00f3rzy zas\u0142u\u017cyli si\u0119 wznieceniem buntu przeciwko Polakom, doprowadzaj\u0105c tym samym do wyp\u0119dzenia lackich wojsk ze stolicy Rosji.<\/p>\n\n\n\n
Powr\u00f3t do hostelu odby\u0142em na piechot\u0119 przez Plac Mane\u017cowy, zerkaj\u0105c na nocne iluminacje hoteli Moskwa i Metropol, kieruj\u0105c si\u0119 na ulubion\u0105 ulic\u0119 nie tylko Bu\u0142ata Okud\u017cawy, Stary Arbat. Jako\u015b niewielu spacerowicz\u00f3w na niej by\u0142o o tej porze, cho\u0107 nie wybi\u0142a jeszcze 10.00 wieczorem, wed\u0142ug czasu moskiewskiego. Wst\u0105pi\u0142em wi\u0119c do taniej, smacznej restauracji My My, czyli Mu Mu przed kt\u00f3r\u0105 sta\u0142a dorodna, plastikowa krowa przywi\u0105zana \u0142a\u0144cuchem do latarni nocnej. To samoobs\u0142ugowy lokal z dobrym, rosyjskim jedzeniem. Jest w czym wybiera\u0107. Czeburki, pielmieni, piro\u017cki, krabowe sa\u0142atki, wkusnyj czernoj chlieb, zupa soljanka, ribka, griby i szto ty chocie\u017c. Nie pozwalaj\u0105 jednak zrobi\u0107 zdj\u0119\u0107 tym smako\u0142ykom. Za kolacj\u0119 full wypas z piwem zap\u0142aci\u0142em nieca\u0142e 500 rubli, co wychodzi oko\u0142o 50 z\u0142. Jak na Moskw\u0119 to pono\u0107 niedrogo.<\/p>\n\n\n\n
Syty, ruszy\u0142em dalej, w kierunku hostelu. W pokoju byli ju\u017c moi wsp\u00f3\u0142mieszka\u0144cy, czyli Elena z Kaliningradu, Dulnas z Tatarstanu i skryty w sobie Dima, kt\u00f3ry nie wiem sk\u0105d pochodzi\u0142, bo si\u0119 ca\u0142y czas wpatrywa\u0142 w swoj\u0105 kom\u00f3rk\u0119. Natomiast ja z m\u0142odymi Rosjankami od razu znalaz\u0142em wsp\u00f3lny j\u0119zyk i pogaworzyli\u015bmy sobie do p\u00f3\u017anej nocy, umawiaj\u0105c si\u0119 na kosztowanie wina i kolejne razgawory nast\u0119pnego wieczora. Spakojnoj noczi us\u0142ysza\u0142em na dobranoc, co mi jako\u015b znajomo zabrzmia\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
Rankiem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nasz pok\u00f3j jest przechodnim do kolejnego, z kt\u00f3rego wy\u0142oni\u0142 si\u0119 m\u0142ody Japo\u0144czyk. Yuta za rubla nie zna\u0142 ni s\u0142owa po rosyjsku i wygl\u0105da\u0142 na zagubionego. Gdy go zagadn\u0105\u0142em po angielsku, u\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 tak szeroko, \u017ce jego oczy znikn\u0119\u0142y z twarzy. Dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce jest kucharzem, kt\u00f3ry je\u017adzi po Europie szukaj\u0105c ciekawych przepis\u00f3w i poznaj\u0105c narodowe kuchnie. By\u0142 ju\u017c w Pary\u017cu i Berlinie, teraz jest w Moskwie, a wybiera si\u0119 do Rzymu. Zaprosi\u0142em go do Polski, ale nie by\u0142 zbyt przekonany. Mia\u0142em kolejne 2 dni, by go do tego zach\u0119ci\u0107 opowiadaj\u0105c mu o naszej znakomitej kuchni, schabowym z kapust\u0105 i ziemniakami, pierogach z mi\u0119sem, kie\u0142basie i kanapkach.<\/p>\n\n\n\n
Niestety w mi\u0119dzyczasie pogoda si\u0119 popsu\u0142a, by\u0142o zimno i m\u017cy\u0142o za oknem. C\u00f3\u017c, w Moskwie w taki pochmurny dzie\u0144 mo\u017cna poje\u017adzi\u0107 metrem i uda\u0107 si\u0119 do muze\u00f3w i galerii, no i oczywi\u015bcie mo\u017cna odwiedzi\u0107 Mauzoleum Lenina. Zdecydowa\u0142em si\u0119 sprawdzi\u0107 jak si\u0119 miewa bohater komunizmu. Wiedzia\u0142em, \u017ce mo\u017cna go zobaczy\u0107 jedynie w parzyste dni tygodnia, wi\u0119c czwartek by\u0142 jak znalaz\u0142. Za ogl\u0105danie wodza nic si\u0119 nie p\u0142aci, trzeba tylko posta\u0107 troch\u0119 w kolejce i zostawi\u0107 baga\u017c, aparat i telefon w przechowalni. W godzinach wizyt 10-13.00 Plac Czerwony jest grodzony barierkami, co nie znaczy \u017ce nie mo\u017cna na niego wej\u015b\u0107, ale jest to mo\u017cliwe od strony Bramy Zmartwychwstania, a nie Muzeum Historycznego. Zatem wszed\u0142em do kolejki i krok po kroku zmierza\u0142em wraz a grup\u0105 ameryka\u0144skich, m\u0142odych turyst\u00f3w w kierunku Mauzoleum. Patrz\u0105c na Amerykan\u00f3w wida\u0107 by\u0142o, \u017ce dla nich to tylko show, co wyra\u017anie irytowa\u0142o \u017co\u0142nierzy strzeg\u0105cych cia\u0142a Lenina jak \u015bwi\u0119tej relikwii. Wewn\u0105trz Mauzoleum \u017co\u0142nierze w wielkich czapach, cicho poganiali ka\u017cdego, by nie zatrzymywa\u0142 si\u0119 na d\u0142u\u017cej przy szybie, za kt\u00f3r\u0105 kry\u0142o si\u0119 zabalsamowane cia\u0142o wodza rewolucji. Czemu nie pochowano go w grobie, co by\u0142o jego ostatni\u0105 wol\u0105, tego nie wie nikt. W drodze do wyj\u015bcia na Plac Czerwony przechodzili\u015bmy ko\u0142o Alei Zas\u0142u\u017conych, pod murami Kremla, gdzie znajdowa\u0142y si\u0119 mogi\u0142y pierwszych sekretarzy partii, w tym zwyczajny postument Stalina, kt\u00f3ry mia\u0142 pono\u0107 le\u017ce\u0107 obok swojego poprzednika Lenina, ale jako\u015b tak wysz\u0142o, \u017ce nie do\u015bwiadczy\u0142 tego zaszczytu.<\/p>\n\n\n\n
Chcia\u0142em tego dnia zobaczy\u0107 te\u017c Pa\u0142ac Triumfalny mierz\u0105cy 264,5 m, najwy\u017cszy budynek w Europie, mieszcz\u0105cy si\u0119 wed\u0142ug informacji z netu ko\u0142o zielonej stacji metra Sokol. Jednak zapytani o niego Rosjanie na Sokole nie wiedzieli, o co chodzi. Wskazywali jedynie na apartamentowiec, jedn\u0105 z \u201esi\u00f3str Stalina\u201d, kt\u00f3ry z daleka wygl\u0105da\u0142 jakby mia\u0142 mo\u017ce zaledwie ze sto metr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Na reszt\u0119 tego pos\u0119pnego dnia wybra\u0142em Trietiakowsk\u0105 Galeri\u0119, ze zbiorami malarstwa rosyjskiego oraz Muzeum Sztuki im. Puszkina, znajduj\u0105ce si\u0119 w pobli\u017cu Chramu Chrystusa Zbawiciela, siedziby prawos\u0142awnego patriarchy Moskwy i Wszechrusi, gdzie w podziemiach zwiedzi\u0142em wystaw\u0119 pi\u0119knie zdobionych ikon, z pere\u0142 i z\u0142ota. Dosta\u0142em tam kalendarz prawos\u0142awny na 2012 rok ze zdj\u0119ciami wszystkich patriarch\u00f3w cerkwi z ca\u0142ego \u015bwiata. Patrz\u0105c na brodate g\u0142owy, rozumia\u0142em, co znaczy s\u0142owo kacap od kak cap, czyli jak kozio\u0142. Te kozie brody mog\u0142y rozbawi\u0107 niejednego heretyka.<\/p>\n\n\n\n
Z kolei malarstwo i rze\u017aby w Trietiakowskiej przedstawia\u0142y g\u0142\u00f3wnie cierpienia rosyjskiego ludu, w tym wielki obraz \u201eObl\u0119\u017cenie Pskowa\u201d nota bene przez polskiego kr\u00f3la Stefana Batorego. Wersja Matejki tego wydarzenia pokazywa\u0142a naszego kr\u00f3la, jako zwyci\u0119zc\u0119, cho\u0107 w rzeczywisto\u015bci nigdy on nie zdoby\u0142 miasta, jedynie po latach walk w ramach zawartego pokoju uda\u0142o si\u0119 Polsce zaj\u0105\u0107 w\u00f3wczas Inflanty. Opr\u00f3cz obraz\u00f3w i rze\u017ab, ciekawe te\u017c s\u0105 zbiory ikon prezentowane w podziemiach galerii. Z kolei w Muzeum Sztuki im. Puszkina zebrano malarstwo zachodnie, w tym Picassa, Gaugina, Matisse\u2019a, Renoira, Moneta, Maneta i innych. Kilka sal by\u0142o niestety zamkni\u0119tych w zwi\u0105zku ze zmian\u0105 ekspozycji, ale i tak warto by\u0142o zobaczy\u0107 wiele znakomitych arcydzie\u0142 \u015bwiatowego malarstwa i rze\u017aby.<\/p>\n\n\n\n
Po wyj\u015bciu z muzeum spa\u0142aszowa\u0142em zakupion\u0105 w budce przy Chramie niejak\u0105 kartoszk\u0119, czyli nadziewanego, du\u017cego, pieczonego ziemniaka. Smakowa\u0142 wybornie. Po wysiadce z metra zrobi\u0142em zakupy w pobli\u017cu hostelu pod jednym z tzw. pa\u0142ac\u00f3w kultury w 24h markecie Si\u00f3dmy Kontynent. Wino, kwas, krabowe paluszki, kawior, czarny chleb i mas\u0142o krabowe wystarczy\u0107 mia\u0142y na kolacj\u0119 z moimi wsp\u00f3\u0142mieszka\u0144cami w hostelu. Jak si\u0119 okaza\u0142o najwi\u0119kszym smakoszem tych specja\u0142\u00f3w by\u0142 Yuta, kt\u00f3ry odwdzi\u0119czy\u0142 mi si\u0119 za to jak\u0105\u015b japo\u0144sk\u0105 \u0142y\u017ck\u0105 z plastikowym roso\u0142kiem, pono\u0107 bardzo popularnym gad\u017cetem dla wielbicieli Mangi, Anime i kultury kraju kwitn\u0105cej wi\u015bni. Powiedzia\u0142em: Arigato, na co odwzajemni\u0142 si\u0119 uk\u0142onem. Po jakim\u015b czasie do\u0142\u0105czy\u0142 do nas Dima z Uzbekistanu, kt\u00f3ry nie by\u0142 zwolennikiem rosyjskiego wina, tylko szkockiej whisky. Kuszali\u015bmy i pili\u015bmy zatem za mie\u017cduradnoj dru\u017cbu, rozmawiaj\u0105c o wsjem i o niczem. Yuta nie doczeka\u0142. Pad\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Pi\u0105tek 13-tego przywita\u0142 nas deszczem. Ludzie w metrze zje\u017cd\u017caj\u0105cy w d\u00f3\u0142 wygl\u0105dali jak figury wojskowe. Zauwa\u017cy\u0142em te\u017c, \u017ce trzeba uwa\u017ca\u0107 przy wyj\u015bciu ze stacji metra, gdy\u017c ci\u0119\u017ckie drewniane, obite metalem drzwi jak w saloonie mog\u0105 mocno odbi\u0107. O ma\u0142o co nie zniszczy\u0142em sobie w ten spos\u00f3b aparatu zawieszonego na szyi. Co ciekawe, w samym metrze co par\u0119 minut leci komunikat o byciu wra\u017cliwym i ust\u0119powaniu miejsca starszym, inwalidom i kobietom w ci\u0105\u017cy, tak jakby nikt o tym nie wiedzia\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Postanowi\u0142em tego dnia zwiedzi\u0107 Kreml od \u015brodka. Podr\u0119czny plecak musia\u0142em zostawi\u0107 w przechowalni, za to mo\u017cna by\u0142o zabra\u0107 aparat, ale zdj\u0119cia wewn\u0105trz wszystkich cerkwi by\u0142y zabronione. Swoj\u0105 drog\u0105 zadawa\u0142em sobie pytanie, po co tyle \u015bwi\u0105ty\u0144 obok siebie w jednym miejscu. Ka\u017cda stawiana by\u0142a zapewne na czyj\u0105\u015b cze\u015b\u0107, albo ka\u017cdy car chcia\u0142 mie\u0107 swoj\u0105. Zrobi\u0142em par\u0119 fotek na dziedzi\u0144cu i…roz\u0142adowa\u0142a mi si\u0119 bateria. Mia\u0142em zapasow\u0105, ale w plecaku, kt\u00f3ry zostawi\u0142em w pakamerze. No i zacz\u0119\u0142o si\u0119 pechowo…Ciekawe co b\u0119dzie dalej. W jednym z chram\u00f3w z grobowcami car\u00f3w, chcia\u0142em zobaczy\u0107 widniej\u0105c\u0105 na otrzymanej mapce mogi\u0142\u0119 Iwana Gro\u017anego. Niestety pono\u0107 jest schowana za okaza\u0142ym ikonostasem. Na zewn\u0105trz uwag\u0119 zwraca opr\u00f3cz wysokiej dzwonnicy i kopu\u0142 cerkwi, olbrzymia puszka (armata) i dzwoniszcze. Natomiast budynki prezydenckie s\u0105 niedost\u0119pne do zwiedzania. Jedynie za dodatkow\u0105 op\u0142at\u0105 mo\u017cna obejrze\u0107 zbrojowni\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Od Leny dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce warto zajrze\u0107 do Centralnego Domu Hudo\u017cnika (artysty) i planetarium. By\u0142o ch\u0142odno, ale przesta\u0142o pada\u0107, wi\u0119c uda\u0142em si\u0119 do CDH na piechot\u0119. Id\u0105c ko\u0142o Chramu na mo\u015bcie spotka\u0142em m\u0142odego studenta, kt\u00f3ry beztrosko spacerowa\u0142 sobie z \u0142asic\u0105 na smyczy. Nie omieszka\u0142em go zagadn\u0105\u0107 i zrobi\u0107 zdj\u0119cie jak ca\u0142uje swojego druha o imieniu Eko. Kupi\u0142 go dla swej dziewczyny, ale to on go wyprowadza na spacery, przyci\u0105gaj\u0105c o ironio uwag\u0119 innych dziewczyn.<\/p>\n\n\n\n
W CDH by\u0142y akurat Targi Reklamy i Designu, ale bilet\u00f3w ju\u017c nie by\u0142o w sprzeda\u017cy tego dnia. Popatrzy\u0142em sobie zatem na nijaki budynek z zewn\u0105trz. Na szcz\u0119\u015bcie obok, nad brzegiem rzeki sta\u0142 olbrzymi, ciekawy postument Piotra I wpatruj\u0105cego si\u0119 ze statku w morze. Pono\u0107 ta gigantyczna rze\u017aba mia\u0142a by\u0107 podarowana Amerykanom jak paryska Statua Wolno\u015bci. Gdy go jednak jankesi zobaczyli, to najpierw si\u0119 zgodzili my\u015bl\u0105c, \u017ce to Kolumb mo\u017ce, ale gdy si\u0119 okaza\u0142 rosyjskim carem to nie przyj\u0119li takiego prezentu. Zatem dumny kapitan wielkiego okr\u0119tu symbolizuj\u0105cego Rosj\u0119, stoi sobie nad rzek\u0105 wpatruj\u0105c si\u0119 w Centralnyj Dom Hudo\u017cnika w\u0142a\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n
Po drugiej stronie ulicy od CDH mo\u017cna dostrzec bram\u0119 podobn\u0105 do Brandenburskiej, b\u0119d\u0105c\u0105 wej\u015bciem do Parku Kultury im. Gorkiego. D\u017cd\u017cysta pogoda nie zach\u0119ca\u0142a jednak do spacer\u00f3w parkowymi alejkami. Pojecha\u0142em zatem metrem do planetarium. Obok stacji Barikadnaja stoi kolejna z \u201eSiedmiu si\u00f3str Stalina\u201d czyli wysoko\u015bciowiec przypominaj\u0105cy nasz Pa\u0142ac Kultury w Warszawie. Planetarium znajduje si\u0119 obok ogrodu zoologicznego, ale ku mojemu zdziwieniu kasy ko\u0142o godziny 16.00 ju\u017c by\u0142y zamkni\u0119te mimo, i\u017c zwiedzanie mo\u017cliwe by\u0142o nawet do 21.00. Jako\u015b mnie to nie za bardzo zdziwi\u0142o jak na taki pechowy dzie\u0144. I jak tu nie by\u0107 przes\u0105dnym.<\/p>\n\n\n\n
Postanowi\u0142em wcze\u015bniej wr\u00f3ci\u0107 do hostelu i poznakomi\u0107 si\u0119 z kolejnymi drugami. To by\u0142 dobry pomys\u0142. Siedzieli\u015bmy sobie przy Smirnowie z moskiewskiej destylarni (nie Smirnoffie) i rozmawiali\u015bmy o polityce, sztuce i filozofii. Uczyli\u015bmy tak\u017ce pi\u0107 w\u00f3dk\u0119 naszego japo\u0144skiego towarzysza, kt\u00f3ry niestety mia\u0142 strasznie s\u0142ab\u0105 g\u0142ow\u0119, bo po dw\u00f3ch kolejkach poszed\u0142 spa\u0107 z wypiekami na twarzy, twierdz\u0105c, \u017ce sake jest przy tym jak sok. Kontynuowali\u015bmy zatem bez niego. Od Timura z Kazachstanu dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce nie b\u0119dziemy pi\u0107 tym razem za Uzbekistan, bo tam jest re\u017cim, wi\u0119c m\u00f3j toast za ten kraj, wzniesiony by zrobi\u0107 uprzejmo\u015b\u0107 Uzbekowi Dimie jest nie na miejscu. Nie oponowa\u0142em. Dima te\u017c nie. Zawsze mo\u017cna i trzeba wypi\u0107 za mie\u017cdunarodnoj dru\u017cbu. Gdy dopijali\u015bmy resztki i szykowali\u015bmy si\u0119 do snu, do\u0142\u0105czy\u0142y do nas dwie krasiwyje dziewuszki, jak si\u0119 okaza\u0142o studentki z Kazania i Nowogradu. Jedna uczy\u0142a si\u0119 filozofii, druga studiowa\u0142a sztuk\u0119. Mieli\u015bmy zatem o czym gawarit do bia\u0142ego rana.<\/p>\n\n\n\n
W sobot\u0119 \u017cegnali\u015bmy si\u0119 z pogodn\u0105 Dulnas, przyjazn\u0105 Len\u0105 i skrytym, skromnym Rosjaninem Dim\u0105 z mojego pokoju. Opuszcza\u0142 nas tak\u017ce Japo\u0144czyk Yuta, kt\u00f3remu przed wyjazdem pokaza\u0142em moje miasto Kielce w internecie zapraszaj\u0105c do przyjazdu. Dodali\u015bmy si\u0119 do znajomych na Facebooku, podobnie jak z Len\u0105 z Kaliningradu. Reszta Rosjan i obywateli by\u0142ych republik sowieckich nie korzysta\u0142a jeszcze z portali spo\u0142eczno\u015bciowych. Nowymi lokatorami w mojej komnacie zosta\u0142a para z Nowosybirska. Pocz\u0105tkuj\u0105cy biznesmeni rodem z Amwaya. Tak naprawd\u0119 Anton by\u0142 szachtarem (g\u00f3rnikiem) w kopalni, a jego po\u0142owica na bezrobociu. Za ci\u0119\u017cko zarobione przez Antona pieni\u0105dze przyjechali na pierwsze, seminarium motywacyjne do Moskwy. Go\u015b\u0107mi specjalnymi byli jacy\u015b Japo\u0144czycy, kt\u00f3rzy popularyzowali networking w Rosji, tak jak u nas 15 lat temu W\u0119grzy. Nie chcia\u0142em im odbiera\u0107 marze\u0144 o wielkich pieni\u0105dzach za proszki ze 100% gwarancj\u0105 satysfakcji klienta. Um\u00f3wili\u015bmy si\u0119 za to z Antonem na wiecz\u00f3r na kieliszek i ruszy\u0142em na miasto.<\/p>\n\n\n\n
Dzie\u0144 by\u0142 pogodniejszy wi\u0119c ruszy\u0142em chy\u017co ponownie na Plac Czerwony, by zobaczy\u0107 co si\u0119 tam dzieje za dnia. To by\u0142a sobota przed pasch\u0105, czyli Wielkanoc\u0105. Sporo ludzi si\u0119 przechadza\u0142o po placu wok\u00f3\u0142 Kremla. Mo\u017cna by\u0142o sobie nawet zrobi\u0107 fotki z sobowt\u00f3rami Lenina i Putina. Zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce na mosi\u0119\u017cnej p\u0142ycie w chodniku przed Bram\u0105 Zmartwychwstania ludzie staj\u0105 i rzucaj\u0105 za siebie monety na szcz\u0119\u015bcie, kt\u00f3re zamiast wpada\u0107 do wody, trafia\u0142y wprost do r\u0105k \u017cebrak\u00f3w wnikliwie wybieraj\u0105cych od razu z trotuaru ka\u017cdy nawet najmniejszy rublik. Co dziwne, mimo \u017ce ich by\u0142o kilku umieli si\u0119 pogodzi\u0107, podchodz\u0105c po kolei po swoje, tak jak po kolei podchodzili tury\u015bci by odprawi\u0107 ten ceremonia\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Nie do ko\u0144ca jasna by\u0142a dla mnie za to akcja pod Grobem Nieznanego \u017bo\u0142nierza. Turyst\u00f3w od p\u0142on\u0105cego ognia i symbolicznej mogi\u0142y odgradza\u0142y niskie \u0142a\u0144cuchy i sze\u015bciany z wyrytymi nazwami miejsc walk. Nagle w kierunku grobowca poza barierkami \u017cwawo zmierza\u0142 kr\u0119py go\u015b\u0107 o jednej kuli. M\u0142ody so\u0142dat pe\u0142ni\u0105cy wart\u0119 zacz\u0105\u0142 na niego gwizda\u0107, po czym inwalida w\u0142o\u017cy\u0142 kule pod pach\u0119 i swobodnie zacz\u0105\u0142 i\u015b\u0107 do \u017co\u0142nierza. Wygl\u0105da\u0142o to na prowokacj\u0119, albo raczej test czujno\u015bci. Agent t\u0142umaczy\u0142 co\u015b zdecydowanie skruszonemu wartownikowi, prawdopodobnie zbieraj\u0105cemu ci\u0119gi za to, \u017ce zbyt p\u00f3\u017ano zareagowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Zacz\u0119\u0142o si\u0119 pokazywa\u0107 s\u0142o\u0144ce, postanowi\u0142em wi\u0119c wybra\u0107 si\u0119 poza miasto. Pojecha\u0142em najpierw zobaczy\u0107 Kolomenskij Dworiec i muzeum architektury drewnianej pod egid\u0105 UNESCO. Zaskoczy\u0142a mnie tam kilkusetmetrowa kolejka os\u00f3b czekaj\u0105cych na \u015bwi\u0119cenie przyniesionych pokarm\u00f3w do cerkwi. Widzia\u0142em w necie zdj\u0119cia pi\u0119knego, drewnianego dworu, ale niestety to by\u0142a tylko wizualizacja, bo w rzeczywisto\u015bci zosta\u0142o po nim tylko kilkana\u015bcie czarnych bali. Nie mam poj\u0119cia czy maj\u0105 zamiar go odbudowa\u0107, cho\u0107 przy alejce wisia\u0142 baner z ow\u0105 wizualizacj\u0105 w\u0142a\u015bnie. Poza t\u0105 ciekawostk\u0105 jest to raczej miejsce na spacery w cieplejsze dni.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017ce w Carycynie b\u0119dzie ciekawiej. Kilka stacji metrem dalej i ju\u017c jestem przed moskiewskim \u201eWersalem\u201d. Na wej\u015bciu do parku obowi\u0105zkowa kontrola policji mo\u017ce troch\u0119 dziwi\u0107, ale nie samych Rosjan, dla kt\u00f3rych to normalna procedura. Obszar samego parku i wyzieraj\u0105ce zza chmur s\u0142o\u0144ce przyci\u0105gn\u0119\u0142y tu spore rzesze spacerowicz\u00f3w. Oczywi\u015bcie te\u017c spora kolejka ustawi\u0142a si\u0119 do \u015bwi\u0119cenia przed cerkwi\u0105. Staw parkowy ca\u0142y by\u0142 jeszcze pokryty lodem, na kt\u00f3rym wysiadywali w\u0119dkarze, oczekuj\u0105cy po\u0142owu jakiej\u015b rybki na \u015bwi\u0119ta. Przed rze\u017abami architekt\u00f3w pa\u0142acu nowo\u017ce\u0144cy robili sobie okoliczno\u015bciowe zdj\u0119cia robi\u0105c przy tym niez\u0142y harmider. Sam pa\u0142ac by\u0142 zamkni\u0119ty, ale za to w nowoczesnym, szklanym budynku obok czynne by\u0142o muzeum. Generalnie, to tak\u017ce miejsce raczej na letnie spacery, cho\u0107 gdy s\u0142o\u0144ce zacz\u0119\u0142o troszk\u0119 bardziej przy\u015bwieca\u0107 postanowi\u0142em u\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na \u0142awce i \u0142apa\u0107 promienie uaktywniaj\u0105ce witamin\u0119 D w moim organizmie. Niestety policja szybko mi wybi\u0142a ten spos\u00f3b relaksu z g\u0142owy, twierdz\u0105c, \u017ce le\u017cenie jest zabronione, bo \u0142awki parkowe s\u0105 wy\u0142\u0105cznie do siedzenia. Zauwa\u017cy\u0142em te\u017c, \u017ce ci sami policjanci legitymowali p\u00f3\u017aniej nielicznych drobnych handlarzy, pr\u00f3buj\u0105cych sprzeda\u0107 przechodni\u0105 Bibli\u0119 czy te\u017c \u015bwi\u0105teczne ozdoby. Strach si\u0119 ba\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Popo\u0142udniem uda\u0142em si\u0119 jeszcze pod Uniwersytet im. \u0141omonosowa, chyba najpi\u0119kniejszej z \u201eSiedmiu si\u00f3str Stalina\u201d, za kt\u00f3rym jest punkt widokowy „Worobjowy gory”, sk\u0105d mo\u017cna popatrze\u0107 na miasto. Ciekawy widok roztacza si\u0119 na stadion \u0141u\u017cniki i Business City. Na placu widokowym mo\u017cna kupi\u0107 pami\u0105tki z Moskwy, na pewno ze trzy razy taniej ni\u017c na lotnisku. Koniecznie trzeba si\u0119 targowa\u0107, cho\u0107 z Rosjanami to nie taka \u0142atwa sprawa, wymi\u0119kaj\u0105 dopiero po odej\u015bciu od straganu. Polecam ozdobne skrzyneczki, matrioszki i drewniane skarbonki w kszta\u0142cie jab\u0142ek, wszystko bogato, kolorowo zdobione i r\u0119cznie wykonane. W pobli\u017cu mo\u017cna kupi\u0107 smaczne kartoszki i serowe paluszki oraz tak jak wsz\u0119dzie w Moskwie, w ka\u017cdej ulicznej budce powszechne jest piwo i cigarety. Browar Ba\u0142tika i Syberska Korona s\u0105 jedne z lepszych.<\/p>\n\n\n\n
Wieczorem spacerowa\u0142em jeszcze wok\u00f3\u0142 Teatru Bolszoj (Wielki), zerkaj\u0105c na pomnik Marksa i szary budynek Dumy Pa\u0144stwowej, znajduj\u0105ce si\u0119 w pobli\u017cu. Zn\u00f3w po zmroku mog\u0142em popatrze\u0107 na mury Kremla, przysiadaj\u0105c na \u0142awce z piwkiem w r\u0119ku, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 moskwiczan szykuj\u0105cych si\u0119 do \u015bwi\u0105t paschy.<\/p>\n\n\n\n
W hostelu powitali mnie moj drug Uzbek Dima, Kazach Timur, Rosjanin Andriej i szachtar Anton z doskoku, bo jego lubimaja dziewuszka mia\u0142a mu za z\u0142e, to \u017ce ci\u0105gnie go do w\u00f3dki. Rosjanie nie dali nam zak\u0105sza\u0107 ani popija\u0107, twierdz\u0105c, \u017ce to nie przystoi prawdziwym m\u0119\u017cczyznom, tak wi\u0119c og\u00f3rka zamiast zje\u015b\u0107 mo\u017cna by\u0142o jedynie pow\u0105cha\u0107, a na zielonkawy tarchun \u2013 do\u015b\u0107 o\u017cywczy nap\u00f3j z jakiej\u015b trawy mo\u017cna by\u0142o tylko popatrze\u0107. Mie\u017cdunarodnaja dru\u017cba uros\u0142a w si\u0142\u0119 tego wieczora na d\u0142ugie lata.<\/p>\n\n\n\n
Jo\u0142ki po\u0142ki, czyli ojejku jak mnie boli g\u0142owa. Rankiem nie reagowa\u0142em na po\u017cegnalne s\u0142owa wyje\u017cd\u017caj\u0105cego Antona i jego roze\u017alon\u0105 dziewuszk\u0119. W przeciwie\u0144stwie do dru\u017cby, ja straci\u0142em wszelkie si\u0142y po ostatniej nocy. Na szcz\u0119\u015bcie samolot mia\u0142em dopiero o dziewi\u0105tej wieczorem. W po\u0142udnie obudzi\u0142 mnie jednak administrator twierdz\u0105c, \u017ce pora si\u0119 wymeldowa\u0107. Po b\u00f3lach zwlok\u0142em si\u0119 z \u0142\u00f3\u017cka jak jaki\u015b worek i pow\u0142ucz\u0105c nogami uda\u0142em si\u0119 do toalety. Dopiero zimny prysznic troch\u0119 postawi\u0142 mnie na nogi. Spakowa\u0142em si\u0119 i zdeponowa\u0142em plecak w hostelu udaj\u0105c si\u0119 na Wielkanocne \u015bniadanie na miasto, cho\u0107 w\u0142a\u015bciwie to ju\u017c by\u0142a pora lunchu. Potem podjecha\u0142em jeszcze metrem do Business City i spacerkiem wzd\u0142u\u017c rzeki Moskwy wr\u00f3ci\u0142em do hostelu po m\u00f3j baga\u017c. Po drodze mog\u0142em jeszcze zobaczy\u0107 kolejne \u201edwie siostry Stalina\u201d, a mianowicie Hotel Ukraina i budynek MSZ oraz tzw. Bia\u0142y Dom.<\/p>\n\n\n\n
Ze wzgl\u0119du na pogod\u0119 i s\u0142abe samopoczucie po wieczornych razgaworach nie uda\u0142o mi si\u0119 zobaczy\u0107 \u0412\u0414\u041d\u0425\u0430 (WDNH), czyli terenu Wystawy Osi\u0105gni\u0119\u0107 Gospodarki Narodowej ze znan\u0105 fontann\u0105, Parku Sokolniki czy pa\u0142acu Kuskowo. Zapewne te\u017c warte odwiedzenia by\u0142yby klasztor i cmentarz Nowodziewiczy oraz klasztor Danilowski. Mo\u017ce innym razem. Na lotnisku po przej\u015bciu 3 kontroli baga\u017cu i t\u0142umaczeniu si\u0119 z karabinu-statywu dosta\u0142em si\u0119 w ko\u0144cu na pok\u0142ad samolotu. Wystartowali\u015bmy o 9 wieczorem i po dw\u00f3ch godzinach lotu byli\u015bmy w Warszawie o…9 wieczorem. To oczywi\u015bcie na skutek przestawienia czasu o dwie godziny wstecz. Wot takije jo\u0142ki po\u0142ki.<\/p>\n\n\n\n
Od ma\u0142ego chcia\u0142em zdoby\u0107 Moskw\u0119. Zawsze by\u0142y jednak z tym jakie\u015b problemy. A to cz\u0142ek by\u0142 za m\u0142ody, nie nale\u017ca\u0142 do partii, potem konieczno\u015b\u0107 zdobycia wizy, innym razem brak towarzyszy podr\u00f3\u017cy zainteresowanych odwiedzeniem tego miasta, albo te\u017c napi\u0119ta sytuacja polityczna mi\u0119dzy naszymi krajami. Jednak ile\u017c mo\u017cna czeka\u0107, szuka\u0107 wym\u00f3wek, by odwiedzi\u0107 najwi\u0119ksze miasto Europy. <\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"pgc_sgb_lightbox_settings":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false,"_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[11,86],"tags":[912,935,911,934,930,927,922,894,918,909,919,895,910,925,892,933,940,921,900,886,926,903,890,888,899,920,891,916,884,889,914,288,915,923,939,908,906,887,901,924,898,852,913,904,885,658,896,917,929,902,932,166,928,937,907,931,938,270,905,936],"class_list":["post-3041","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-europa","category-rosja","tag-aleja-zasluzonych","tag-bialy-dom","tag-brama-zmartwychwstania","tag-budynek-msz","tag-business-city","tag-carycyn","tag-centralny-dom-hudoznika","tag-chram-blogoslawionego-wasyla","tag-chram-chrystusa","tag-czeburki","tag-galeria-trietiakowska","tag-glowny-dom-towarowy","tag-griby","tag-grob-nieznanego-zolnierza","tag-gum","tag-hotel-ukraina","tag-jolki-polki","tag-kartoszka","tag-kniaz-pozarski","tag-kolco","tag-kolomenskij-dworiec","tag-krabowe-salatki","tag-krasnaja-ploszcziad","tag-kreml","tag-kupiec-mnin","tag-kwas","tag-mauzoleum-lenina","tag-metro","tag-moskwa","tag-muzeum-historyczne","tag-muzeum-sztuki-im-puszkina","tag-palac-kultury","tag-palac-triumfalny","tag-park-kultury-im-gorkiego","tag-park-sokolniki","tag-pielmieni","tag-pirozki","tag-plac-czerwony","tag-plac-manezowy","tag-planetarium","tag-pom","tag-pomnik","tag-postument-stalina","tag-ribka","tag-riecznyj-wokzal","tag-rosja","tag-sobor-pokrowski","tag-sokol","tag-stadion-luzniki","tag-stary-arbat","tag-teatr-bolszoj","tag-unesco","tag-uniwersytet-im-lomonosowa","tag-wdnh","tag-wkusnyj-czernoj-chlieb","tag-worobjowy-gory","tag-wystawa-osiagniec-gospodarki-narodowej","tag-zoo","tag-zupa-soljanka","tag-936"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t