Maroko interesowa\u0142o mnie od dawna. Po wizycie w Tunezji, Egipcie czy Turcji s\u0105dzi\u0142em, \u017ce niewiele mnie zdziwi czy zaskoczy w tym arabskim kraju, a jednak….<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Dolecia\u0142em do Marakeszu przez Dublin i Porto, zaj\u0119\u0142o mi to 3 dni, tylko dlatego \u017ce chcia\u0142em przy okazji przesiadek pozna\u0107 nie tylko lotniska, ale r\u00f3wnie\u017c te sk\u0105din\u0105d ciekawe miasta. W ko\u0144cu wyl\u0105dowa\u0142em w Maroku wed\u0142ug lokalnego czasu ok. 19.00, gdy ju\u017c by\u0142o ca\u0142kiem ciemno. Dojazd autobusem z lotniska to tylko 20 dirham, czyli jakie\u015b 7 z\u0142, cho\u0107 taksiarze czekali na frajer\u00f3w licz\u0105c sobie za kurs po co najmniej 100 dirham, o czym mia\u0142em si\u0119 za kilka dni przekona\u0107 w drodze powrotnej.<\/p>\n\n\n\n
Centrum Marakeszu to plac Jemaa el-Fna, czyli dos\u0142ownie i w przeno\u015bni fuje muje dzikie w\u0119\u017ce, zw\u0142aszcza po zmierzchu. Trafi\u0142em akurat na czas ramadanu, wi\u0119c po zachodzie s\u0142o\u0144ca kto \u017cyw wychodzi na plac co\u015b upitrasi\u0107, by po ca\u0142ym dniu postu zaspokoi\u0107 g\u0142\u00f3d i pragnienie. Lekko zm\u0119czony jednak zamierza\u0142em najpierw uda\u0107 si\u0119 do hostelu, jednak to nie by\u0142a \u0142atwa sprawa, mimo posiadania mapy, darmowo dystrybuowanej na lotnisku. Okaza\u0142a si\u0119 niestety ma\u0142o przydatna, bo miejsce mojego noclegu znajdowa\u0142o si\u0119 w samym centrum mediny, czyli labiryncie w\u0105skich, zadaszonych uliczek bez nazw lub opisanych w\u0119\u017cykami. Zreszt\u0105 po paru minutach b\u0142\u0105dzenia i odmawianiu natr\u0119tnym naci\u0105gaczom, z kt\u00f3rych ka\u017cdy twierdzi\u0142 \u017ce jest „guidem”, zdecydowa\u0142em si\u0119 w ko\u0144cu skorzysta\u0107 z us\u0142ug jednego z nich, bo prawdopodobnie ca\u0142\u0105 noc m\u00f3g\u0142bym tak kr\u0119ci\u0107 si\u0119 w k\u00f3\u0142ko i nie trafi\u0107 do mojego hostelu, chyba \u017ce przypadkiem.<\/p>\n\n\n\n
Szli\u015bmy wi\u0119c sobie z Ahmedem co rusz gdzie\u015b skr\u0119caj\u0105c, wchodz\u0105c w coraz ciemniejsze zau\u0142ki, przechodz\u0105c przez przej\u015bcia tak w\u0105skie, \u017ce ledwo si\u0119 mog\u0142em zmie\u015bci\u0107 z plecakiem na sobie. C\u00f3\u017c, praktycznie nie by\u0142o ju\u017c odwrotu. Zdawa\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce r\u00f3wnie dobrze mog\u0119 zaraz zosta\u0107 z \u0142atwo\u015bci\u0105 ograbiony z tego co prawda niewielkiego dobytku jaki d\u017awiga\u0142em na plecach, ale dla mnie by\u0142a to przepustka powrotna do domu, czyli paszport i karta pok\u0142adowa, nie wspominaj\u0105c o aparacie foto i bezcennych zdj\u0119ciach z Dublina i Porto. Tego by\u0142oby mi naprawd\u0119 szkoda. Ale jak to m\u00f3wi\u0105, kto ryzykuje ten w kozie nie siedzi. I tym razem okaza\u0142o si\u0119 to przys\u0142owie na czasie, bo po kilkunastu minutach znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w ko\u0144cu pod drzwiami hostelu.<\/p>\n\n\n\n
M\u00f3j do\u015b\u0107 gadatliwy guide, kt\u00f3ry podczas podczas tej tezeuszowskiej w\u0119dr\u00f3wki uprzyjemnia\u0142 nam czas swoimi opowie\u015bciami o marno\u015bci \u015bwiata, za\u017c\u0105da\u0142 bez \u017cenady zap\u0142aty. Gdy mu chcia\u0142em wr\u0119czy\u0107 15 dirham stwierdzi\u0142, \u017ce to drobne dla dzieciak\u00f3w. Nie mia\u0142em wi\u0119cej w dirhamach, bo na lotnisku kantor by\u0142 ju\u017c zamkni\u0119ty, pono\u0107 przez ramadan, bo po zmierzchu wszyscy znikaj\u0105 zaspokoi\u0107 zakazane w ci\u0105gu dnia \u017c\u0105dze i pragnienia. To co mia\u0142em przy sobie wyda\u0142 mi go\u015bciu z lotniskowego baru po zakupie s\u0142odkiej bu\u0142ki. Zdecydowa\u0142em si\u0119 j\u0105 naby\u0107 po do\u015b\u0107 wysokiej cenie, bodaj 2,5 EU, by mie\u0107 reszt\u0119 w lokalnej walucie chocia\u017c na autobus do centrum.<\/p>\n\n\n\n
Ahmed stwierdzi\u0142, \u017ce nie ma problemu i poczeka na mnie pod drzwiami, bym rozmieni\u0142 pieni\u0105dze w recepcji, przy tej okazji zapyta\u0142em si\u0119 pani na portierni ile si\u0119 daje za podprowadzenie do hotelu. Stwierdzi\u0142a, \u017ce maksymalnie 30 dirham. Po szybkiej wymianie wg kursu 1EU=11dirham wr\u0119czy\u0142em Ahmedowi tak\u0105 kwot\u0119, ale pod drzwiami zebra\u0142a si\u0119 w mi\u0119dzyczasie grupka kilku m\u0119\u017cczyzn, z kt\u00f3rych jeden m\u0142ody, zachowuj\u0105cy si\u0119 jak szef ulicznego gangu stwierdzi\u0142, \u017ce mam da\u0107 minimum 50 dirham, to b\u0119dzie dobrze. Da\u0142em 40, ale byli wkurzeni i czekali na reszt\u0119, gdy tymczasem w\u0142a\u015bciciel obiektu, Francuz, zamkn\u0105\u0142 im drzwi przed nosem, m\u00f3wi\u0105c do mnie bym im nic nie dawa\u0142, bo nie dadz\u0105 spokoju.<\/p>\n\n\n\n
Ok. Ale ju\u017c tego wieczoru wola\u0142em si\u0119 nie wybiera\u0107 na miasto, za to skorzysta\u0142em z basenu pod go\u0142ym niebem jaki znajdowa\u0142 si\u0119 na wspania\u0142ym dziedzi\u0144cu. W 8-osobowym pokoju, opr\u00f3cz mnie, znajdowali si\u0119 sami Niemcy i jeden Szkot, kt\u00f3ry ju\u017c spa\u0142. Nasi s\u0105siedzi znad Odry moczyli si\u0119 w basenowej wodzie. Pr\u00f3bowa\u0142em ich podpyta\u0107 troch\u0119 o miejscowe zwyczaje, jakie\u015b dobre rady poruszania si\u0119 po mie\u015bcie, ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce przyjechali kilka godzin przede mn\u0105 i jeszcze nie zwiedzali Marakeszu. Nie wiem zreszt\u0105 czy w og\u00f3le mieli zamiar wyj\u015b\u0107 kiedykolwiek na miasto, bo przy basenie siedzieli dobre kilka godzin.<\/p>\n\n\n\n
C\u00f3\u017c. Pierwsza noc ca\u0142kiem spokojna, nikt zbyt g\u0142o\u015bno w nocy nie chrapa\u0142, ani nie mia\u0142 uporczywego kaszlu. Zapachowo te\u017c nie najgorzej. Po do\u015b\u0107 ubogim \u015bniadaniu, czyli plackach z d\u017cemem, ruszy\u0142em na miasto. Pami\u0119ta\u0142em klimaty suk\u00f3w z Egiptu, Tunezji i Turcji, ale niestety w Marakeszu kilkakrotnie spotka\u0142em si\u0119 z wyzwiskami typu fuckU, gdy nie chcia\u0142em czego\u015b kupi\u0107, co mnie niemi\u0142o zaskoczy\u0142o. Zrobienie jakiekolwiek zdj\u0119cia wywo\u0142ywa\u0142o spore zamieszanie i w kolejce po pieni\u0105dze ustawia\u0142y si\u0119 ma\u0142e grupki. Z czasem normalne ju\u017c dla mnie by\u0142o uganianie si\u0119 z podbiegaj\u0105cymi do mnie kilkulatkami z agresywnym wzrokiem krzycz\u0105cymi: No photo! No photo! Money! Money! Zacz\u0105\u0142em wi\u0119c robi\u0107 zdj\u0119cia kotom i ewentualnie pani z koszem na g\u0142owie, maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce mnie w takim „kapeluszu” nie dojrzy.<\/p>\n\n\n\n
Temat na oddzielny referat to sprawa zakup\u00f3w. Pami\u0119tam z innych kraj\u00f3w arabskich, \u017ce co najwy\u017cej kto\u015b na suku przy odmowie kupna rzuci\u0142 co\u015b z\u0142o\u015bliwie, ale raczej bez wulgaryzm\u00f3w i agresji takiego stopnia, jakie widzia\u0142em tutaj, w Maroku. Nie by\u0142em tam te\u017c \u015bwiadkiem takich scen jak tu, gdzie dos\u0142ownie taks\u00f3wkarze bili si\u0119 na pi\u0119\u015bci o to, kto ma podwie\u017a\u0107 turyst\u0119 na lotnisko. Sam za 3 dni mia\u0142em mie\u0107 podobn\u0105 sytuacj\u0119, gdzie kilku taksiarzy wr\u0119cz wyszarpywa\u0142o mnie sobie jak jakie\u015b mi\u0119so. Nie wa\u017cne by\u0142o z kim rozmawia\u0142em pierwszy, wa\u017cne by\u0142o kto mnie pierwszy wci\u0105gnie do swojej taks\u00f3wki ;(<\/p>\n\n\n\n
Co gorsza bijatyka to nie tylko domena m\u0119\u017cczyzn. By\u0142em \u015bwiadkiem jak dwie sprzedawczynie owoc\u00f3w pobi\u0142y si\u0119 przez to, \u017ce naiwna Hiszpanka wzi\u0119\u0142a brzoskwinie ze straganu jednej pani, a le\u017c\u0105ce obok pomara\u0144cze ze straganu jak si\u0119 okaza\u0142o ju\u017c innej handlarki. Ta od brzoskwini z\u0142apa\u0142a turystk\u0119 za r\u0119k\u0119 i opr\u00f3cz brzoskwini wr\u0119czy\u0142a jej pomara\u0144cze ze swojej cz\u0119\u015bci straganu, a tamta druga wytr\u0105ci\u0142a jej obce brzoskwinie z r\u0119ki wr\u0119czaj\u0105c swoje i ka\u017c\u0105c zap\u0142aci\u0107. Zrobi\u0142a si\u0119 z tego rozr\u00f3ba na ca\u0142\u0105 ulic\u0119, wszyscy zacz\u0119li si\u0119 szarpa\u0107, krzycze\u0107, bi\u0107, biega\u0107…No, nie wiem czy to normalne, ale wtedy pomy\u015bla\u0142em, \u017ce toczy si\u0119 tu okrutna walka o przetrwanie, a nie handel uliczny. Kto nie uhandluje ten nie je.<\/p>\n\n\n\n
Postanowi\u0142em \u0142ykn\u0105\u0107 troch\u0119 kultury po tych po\u0142ajankach i uda\u0142em si\u0119 na zwiedzanie Pa\u0142acu Badia, z kt\u00f3rego niewiele zosta\u0142o, ale za to z tarasu mog\u0142em zobaczy\u0107 dachy medyny od g\u00f3ry, a nie jak do tej pory tylko od spodu. W lepszym stanie i bardziej ciekawy jest Pa\u0142ac Bahdia, gdzie mo\u017cna zobaczy\u0107 ca\u0142e komnaty bogato zdobione w mozaiki, wspania\u0142e sklepienia i dekoracyjne detale.<\/p>\n\n\n\n
Zajrza\u0142em te\u017c na s\u0142ynny cmentarz muzu\u0142ma\u0144ski ko\u0142o meczetu, kt\u00f3ry pono\u0107 przez 200 lat by\u0142 ogrodzony i nikt nie mia\u0142 do niego wst\u0119pu. Jest tam jeden gr\u00f3b, o innej orientacji p\u0142yty w stosunku do pozosta\u0142ych. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to grobowiec chrze\u015bcijanina, kt\u00f3rego p\u0142yta nagrobna by\u0142a usytuowana nie w kierunku Mekki. By\u0142em tym troch\u0119 zaskoczony, \u017ce niewierny le\u017cy z wyznawcami Allaha na jednym cmentarzu. Przypomnia\u0142em sobie co prawda cmentarz Montparnasse w Pary\u017cu, gdzie obok siebie by\u0142y groby chrze\u015bcijan, \u017cyd\u00f3w i muzu\u0142man\u00f3w, to jednak dobrze wiedzia\u0142em, \u017ce Marakesz to nie stolica Francji przecie\u017c.<\/p>\n\n\n\n
Ciekawie wygl\u0105da minaret meczetu Kutubijja widoczny z placu Jemaa el-Fna. Dotar\u0142em te\u017c do muzeum miejskiego, ale by\u0142o zamkni\u0119te. Dziwne \u015brodek dnia, czwartek. Mo\u017ce przez ramadan. Nie uda\u0142o mi si\u0119 natomiast znale\u017a\u0107 opisywanej w przewodnikach medresy, ale to chyba tylko dlatego, \u017ce mia\u0142em do\u015b\u0107 wypytywania o drog\u0119, bo ka\u017cdy od razu chcia\u0142 pieni\u0105dze jako „guide”.<\/p>\n\n\n\n
Gdy wycz\u0142apa\u0142em si\u0119 z gmatwaniny uliczek i zadaszonych suk\u00f3w kompletnie straci\u0142em orientacj\u0119, co mi si\u0119 rzadko zda\u017ca. \u017badnej z mijanych uliczek nie by\u0142o oznaczonych z nazwy na mojej mapie. Nie chcia\u0142em p\u0142aci\u0107 kolejnemu samozwa\u0144czemu przewodnikowi, wi\u0119c kupi\u0142em sobie wod\u0119 w ma\u0142ym sklepiku i zapyta\u0142em sprzedawc\u0119 o to gdzie tak w\u0142a\u015bciwie jestem pokazuj\u0105c mu map\u0119. On stwierdzi\u0142, \u017ce ta mapa jest nic nie warta, ale wskaza\u0142, \u017ce jestem gdzie\u015b w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci miasta i je\u017celi chc\u0119 doj\u015b\u0107 do placu D\u017cema to mo\u017ce zawo\u0142a\u0107 kogo\u015b kto mnie tam zaprowadzi. Nie chcia\u0142em. Wr\u0119cz przeciwnie, mia\u0142em zamiar wyj\u015b\u0107 z medyny poza bram\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u0119ki podpytywaniu turyst\u00f3w poruszaj\u0105cych si\u0119 bez mapy, co \u015bwiadczy\u0142o, \u017ce ju\u017c s\u0105 tu zadomowieni co najmniej od kilku dni, uda\u0142o mi si\u0119 to w ci\u0105gu kilkunastu minut. Niestety poza medyn\u0105 Marakesz nie ma do zaoferowania nic ciekawego, no mo\u017ce poza ogrodami Majorelle, do kt\u00f3rych i tak chyba lepiej pojecha\u0107 taks\u00f3wk\u0105 ni\u017c wa\u0142\u0119saj\u0105c si\u0119 na piechot\u0119 z mapk\u0105 w r\u0119ku.<\/p>\n\n\n\n
Podczas jednego ze spacer\u00f3w po Marakeszu trafi\u0142em na niewielk\u0105 agencj\u0119 organizuj\u0105c\u0105 wycieczki po Maroku i zdecydowa\u0142em si\u0119 nast\u0119pnego dnia uda\u0107 w g\u00f3ry Atlas Wysoki do doliny Ourika, gdzie mo\u017cna wyk\u0105pa\u0107 si\u0119 pod wodospadem, powspina\u0107 si\u0119 po stromych ska\u0142ach, zje\u015b\u0107 maroka\u0144ski lunch nad brzegiem rw\u0105cej, g\u00f3rskiej rzeki, odwiedzi\u0107 berbersk\u0105 rodzin\u0119 i zajrze\u0107 do centrum zielarskiego. Koszt 250 dirham (jakie\u015b 100 z\u0142) za ok. 7-godzinny wypad. Niez\u0142y pomys\u0142 na upalny dzie\u0144, bo w sierpniu w Marakeszu temperatura cz\u0119sto zbli\u017ca\u0142a si\u0119 do czterdziestki. Tak wi\u0119c wyprawa na Sahar\u0119, to ju\u017c w tym okresie ekstremalne do\u015bwiadczenie z upa\u0142em nie do zniesienia i wielogodzinn\u0105 jazd\u0105 w autobusie w zaduchu i spiekocie. Mo\u017ce innym razem.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142em na Saharze w Tunezji w kwietniu zesz\u0142ego roku, a g\u00f3ry Atlas tylko widzia\u0142em z daleka. St\u0105d te\u017c taki by\u0142 m\u00f3j wyb\u00f3r. Nie \u017ca\u0142owa\u0142em tego. Wizyta w centrum zapach\u00f3w by\u0142a ca\u0142kiem interesuj\u0105ca i pouczaj\u0105ca, zw\u0142aszcza gdy mieli\u015bmy okazj\u0119 smarowa\u0107 si\u0119 r\u00f3\u017cnymi mazid\u0142ami oraz w\u0105cha\u0107 przer\u00f3\u017cne zio\u0142a i mieszanki ze s\u0142oj\u00f3w i s\u0142oiczk\u00f3w, a tak\u017ce skosztowa\u0107 ostrej berberskiej herbaty. Du\u017co bardziej intensywna w smaku ni\u017c ta serwowana nam w tradycyjnym domostwie berber\u00f3w w\u0142a\u015bnie. Troch\u0119 si\u0119 tego obawia\u0142em, \u017ce trafimy tam na aktor\u00f3w odgrywaj\u0105cych swe role przed turystami za par\u0119 groszy, ale by\u0142o ca\u0142kiem mi\u0142o. Gospodyni pokaza\u0142a nam ca\u0142y ceremonia\u0142 parzenia herbaty mi\u0119towej i nalewania jej ciurkiem z du\u017cej wysoko\u015bci. Reszta rodziny by\u0142a co prawda mniej ufna i trzyma\u0142a si\u0119 lekko na dystans. Jedna z c\u00f3rek nie chcia\u0142a si\u0119 fotografowa\u0107 nawet za oferowane pieni\u0105dze, co odebra\u0142em jak najbardziej pozytywnie.<\/p>\n\n\n\n
Trekking po g\u00f3rach te\u017c by\u0142 \u015bwietnym oderwaniem si\u0119 od ulicznego gwaru Marakeszu, a ch\u0142odna k\u0105piel pod wodospadem to ju\u017c przyjemno\u015b\u0107 nie do opisania. Nie da si\u0119 tu jednak unikn\u0105\u0107 bazarowych klimat\u00f3w, bo stoiska z r\u00f3\u017cno\u015bciami stoj\u0105 na szlaku w pobli\u017cu najciekawszych miejsc. Co ciekawe, jeden z handlarzy ubrany w niebieski, berberski str\u00f3j nie chcia\u0142 si\u0119 sfotografowa\u0107 za 10 dirham. Stwierdzi\u0142, \u017ce albo mu dam 50 albo mo\u017ce pozowa\u0107 do zdj\u0119cia za free. Wybra\u0142em to drugie rozwi\u0105zanie, ale si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce akurat teraz nie ma na to czasu, bo schodz\u0105 kolejni tury\u015bci ze szlaku i musi si\u0119 nimi zaj\u0105\u0107. Nie by\u0142em pewien czy warto czeka\u0107. To raczej kolejny trick, by wyci\u0105gn\u0105\u0107 wi\u0119cej pieni\u0119dzy z portfela naiwnego turysty.<\/p>\n\n\n\n
Kupi\u0142em jednak c\u00f3rce pami\u0105tk\u0119 w g\u00f3rach, odcisk skorpiona w kwarcycie, za kt\u00f3ry sprzedawca za\u017c\u0105da\u0142 250 dirham, czyli tyle ile zap\u0142aci\u0142em za ca\u0142\u0105 wycieczk\u0119. Mo\u017ce gdyby to by\u0142 alabaster, to jeszcze bym si\u0119 tak bardzo nie zdziwi\u0142, ale za zwyk\u0142y kamie\u0144 z wyd\u0142ubanym rysunkiem to by\u0142a lekka przesada. Po kr\u00f3tkim targu sprzeda\u0142 mi go jednak za 50 dirham. Uzna\u0142em to za osobisty sukces, gdy do\u015bwiadczony handlarz przysta\u0142 na moj\u0105, pi\u0119ciokrotnie ni\u017csz\u0105 cen\u0119 od jego wyj\u015bciowej.<\/p>\n\n\n\n
Wieczorem zn\u00f3w uda\u0142em si\u0119 na plac Jemaa el-Fna, w skr\u00f3cie plac „d\u017cemu”, jak go zacz\u0105\u0142em nazywa\u0107. Nazwa nieprzypadkowa, bo mo\u017cna tam znale\u017a\u0107 myd\u0142o i powid\u0142o, jak to si\u0119 m\u00f3wi. By porobi\u0107 fotki ludzi trzeba oczywi\u015bcie mie\u0107 sporo drobnych. Przyk\u0142adowo, gdy kucn\u0105\u0142em robi\u0105c zdj\u0119cie czarnej kobrze ta\u0144cz\u0105cej do d\u017awi\u0119k\u00f3w fujarki tamtejszego grajka, wiedzia\u0142em, \u017ce trzeba mu co\u015b wrzuci\u0107 do koszyczka. Ale gdy nagle poczu\u0142em na sobie pytona, to si\u0119 lekko zirytowa\u0142em, bo jaki\u015b inny facio, kt\u00f3ry bez mojego pozwolenia i jakiegokolwiek zapytania zarzuci\u0142 mi go na szyj\u0119 od razu domaga\u0142 si\u0119 co najmniej 30 dirham.<\/p>\n\n\n\n
Zabawny, acz z deka troch\u0119 wkurzaj\u0105cy by\u0142 tak\u017ce „cyrk” z ma\u0142p\u0105. Facet z makakiem na \u0142a\u0144cuchu dos\u0142ownie zaczepia\u0142 ka\u017cdego przechodnia staraj\u0105c si\u0119 wy\u0142udzi\u0107 kas\u0119 za samo dotkni\u0119cie ma\u0142pki. Gdy zrobi\u0142em mu fotk\u0119 od ty\u0142u na tle zachodz\u0105cego s\u0142o\u0144ca, za chwil\u0119 ju\u017c by\u0142 przy mnie \u017c\u0105daj\u0105c zap\u0142aty. Ma oczy z ty\u0142u g\u0142owy? C\u00f3\u017c, jak mam p\u0142aci\u0107 to niech ta ma\u0142pa zrobi jeszcze jak\u0105\u015b g\u0142upi\u0105 min\u0119. Zanim si\u0119 zd\u0105\u017cy\u0142em przymierzy\u0107 do zdj\u0119cia, przylecia\u0142 inny facet z drug\u0105 ma\u0142p\u0105 \u0142aduj\u0105c mi j\u0105 na rami\u0119 i oczywi\u015bcie wyci\u0105gaj\u0105c r\u0119k\u0119 po pieni\u0105dze. To ju\u017c przesada, ale ma\u0142pa z\u0142apa\u0142a mnie za szyj\u0119 i nie chcia\u0142a pu\u015bci\u0107 paska od aparatu. Dobrze wyszkolona sztuka. Mam wi\u0119c pozowane zdj\u0119cie z dwoma ma\u0142pami na ramieniu. Czu\u0142em si\u0119 jak jedna z nich \ud83d\ude09<\/p>\n\n\n\n
I tak sko\u0144czy\u0142y mi si\u0119 dirhamy. Mog\u0142em wi\u0119c ju\u017c tylko popatrze\u0107 sobie na to pokr\u0119tne, a jednocze\u015bnie magiczne miejsce, na wieczorne ceremonia\u0142y ucztowania, na innych turyst\u00f3w przechadzaj\u0105cych si\u0119 ze sztucznym u\u015bmiechem lub z\u0142o\u015bci\u0105 podczas odganiania si\u0119 od nagabywaczy wszelkiej ma\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Niestety od patrzenia na stragany ze \u015bwie\u017cym sokiem pomara\u0144czowym zachcia\u0142o mi si\u0119 pi\u0107, a woda mineralna jak\u0105 mia\u0142em w buteleczce ju\u017c mi sie sko\u0144czy\u0142a. Wszystkie drobne wyda\u0142em na bakszysz, musia\u0142em wi\u0119c wr\u00f3ci\u0107 do hostelu i wymieni\u0107 kolejne Euro. Poszed\u0142em zn\u00f3w na D\u017cema na sok z pomara\u0144czy. Negocjacjom nie by\u0142o ko\u0144ca, gdy chcia\u0142em kupi\u0107 ca\u0142\u0105 butelk\u0119. Wczoraj p\u0142aci\u0142em 15 dirham, dzisiaj chc\u0105 po 25. O co tu chodzi? Mo\u017ce o to, jak twierdzi\u0142 jeden z handlarzy, \u017ce niekt\u00f3rzy sprzedaj\u0105 sok taniej, bo go rozcie\u0144czaj\u0105 wod\u0105, a on nie. A mo\u017ce to tylko gra, w kt\u00f3rej zawsze przegrywa turysta, liczy si\u0119 tylko to, na jak wiele tym razem mo\u017cna sobie pozwoli\u0107 go oskuba\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Przysiad\u0142em sobie na chwil\u0119 na \u0142awce popijaj\u0105c \u015bwie\u017co wyci\u015bni\u0119ty pomara\u0144czowy soczek z butelki po jakiej\u015b lokalnej coli, nie dbaj\u0105c o ryzyko zemsty faraona i bakterie coli w\u0142a\u015bnie. Zaraz jednak jaki\u015b cwany kelner podsun\u0105\u0142 mi talerz z szasz\u0142ykami pod nos i ju\u017c nie mia\u0142em wyj\u015bcia, musia\u0142em zacz\u0105\u0107 biesiadowa\u0107 razem z ca\u0142ym t\u0142umem wyposzczonych przez ca\u0142y dzie\u0144 Maroka\u0144czyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Naprawd\u0119 mo\u017cna si\u0119 tu nauczy\u0107 asertywno\u015bci. Trzeba umie\u0107 odmawia\u0107, tak by nie zosta\u0107 zwyzywanym i robi\u0107 zakupy tak, \u017ceby si\u0119 kupcy nie pobili. Mo\u017cna tu si\u0119 przekona\u0107, \u017ce mapa do niczego si\u0119 nie przydaje, a wa\u017cniejszy jest instynkt, zmys\u0142 obserwacji, szcz\u0119\u015bcie i dobre buty oraz duuu\u017co dirham.<\/p>\n\n\n\n
Jak si\u0119 te\u017c okaza\u0142o, \u017cadnym problemem nie jest porozumiewanie si\u0119 tu po angielsku. Obawia\u0142em si\u0119, \u017ce m\u00f3j s\u0142aby francuski mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em wielu nieporozumie\u0144, ale w Marakeszu handlarze m\u00f3wi\u0105 chyba we wszystkich j\u0119zykach \u015bwiata. Cho\u0107 jak s\u0142ysza\u0142em z ust Maroka\u0144czyka gadk\u0119 po polsku „Dobra, dobra zupa z bobra”, to nie by\u0142em przekonany czy on wie, co m\u00f3wi.<\/p>\n\n\n\n
Gdy mnie m\u0119czy\u0142y na ka\u017cdym kroku pytania handlarzy, guid\u00f3w, czy innych naci\u0105gaczy o moj\u0105 narodowo\u015b\u0107 stwierdza\u0142em, \u017ce jestem Finem lub W\u0119grem. Maj\u0105c przy tym oczywi\u015bcie nadziej\u0119, \u017ce si\u0119 nagabywacz po prostu odczepi z powodu trudno\u015bci j\u0119zykowych. Niestety w\u0119gierski, mimo \u017ce jest jednym z najtrudniejszych j\u0119zyk\u00f3w \u015bwiata, okazuje si\u0119 by\u0107 bardzo \u0142atwy dla Maroka\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy „egeszege buroki” znaj\u0105 lepiej ode mnie. Z fi\u0144skim maj\u0105 wi\u0119ksze problemy, ale prawdopodobnie i tak umiej\u0105 go lepiej ni\u017c ja. Nie ukrywam, \u017ce ju\u017c po dw\u00f3ch dniach tego zgie\u0142ku w Marakeszu, b\u0142\u0105dzenia po medynie w upale i ci\u0105g\u0142ego t\u0142umaczenia, \u017ce nie mam zamiaru robi\u0107 nikomu zdj\u0119cia, tylko cykam sobie fotki budynk\u00f3w, co prawda przewa\u017cnie „pi\u0119knych inaczej”, poczu\u0142em, chyba po raz pierwszy od dawna, \u017ce chc\u0119 do domu.<\/p>\n\n\n\n
Maroko interesowa\u0142o mnie od dawna. Po wizycie w Tunezji, Egipcie czy Turcji s\u0105dzi\u0142em, \u017ce niewiele mnie zdziwi czy zaskoczy w tym arabskim kraju, a jednak….<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"pgc_sgb_lightbox_settings":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false,"_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[12,142],"tags":[838,839,837,836,844,843,846,841,842,845,840],"class_list":["post-3035","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-afryka","category-maroko","tag-atlas","tag-gory","tag-marakesz","tag-maroko","tag-meczet-kutubijja","tag-minaret","tag-ogrody-majorelle","tag-palac-badia","tag-palac-bahdia","tag-plac-dzema","tag-plac-jemaa-el-fna"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t