Po samodzielnym poznawaniu Tunezji taks\u00f3wkami, lua\u017cami i poci\u0105gami, zdecydowali\u015bmy si\u0119 za\u0142apa\u0107 na dwudniow\u0105, zorganizowan\u0105 wypraw\u0119 na Sahar\u0119. Na po\u0142udnie jechali\u015bmy przez d\u0142u\u017cszy czas autostrad\u0105. Pierwszy przystanek by\u0142 w El Jem.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
To dawny rzymski amfiteatr podobny do Koloseum w Rzymie. To tutaj kr\u0119cono podobno sceny do „Gladiatora” czy „Quo vadis”. W\u015br\u00f3d ruin wida\u0107 dobudowane na potrzeby plan\u00f3w filmowych betonowe elementy widowni. Mo\u017cna zwiedzi\u0107 m.in. podziemia, w kt\u00f3rych gladiatorzy przygotowywali si\u0119 do walki.<\/p>\n\n\n\n
Ca\u0142y obiekt zachwyca swym ogromem i rozwi\u0105zaniami konstrukcyjnymi. Zastanawiaj\u0105 rozwi\u0105zania logistyczne i drogi bezpiecze\u0144stwa dotycz\u0105ce ewakuacji kilkunastotysi\u0119cznego t\u0142umu, kt\u00f3re do dzisiaj inspiruj\u0105 projektant\u00f3w nowoczesnych stadion\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Sam amfiteatr stoi w niewielkiej miejscowo\u015bci, kt\u00f3ra i dawniej nie nale\u017ca\u0142a do znacz\u0105cych. Sk\u0105d zatem tutaj taka inwestycja na miar\u0119 Rzymu? Ot\u00f3\u017c sfinansowali j\u0105 bogaci posiadacze gaj\u00f3w oliwnych dla w\u0142asnej rozrywki, by nie musieli je\u017adzi\u0107 do Rzymu aby zobaczy\u0107 walki gladiator\u00f3w.
Kolejny przystanek mieli\u015bmy na zakupy zapas\u00f3w wody i przek\u0105sek w Al Maharas. Moj\u0105 uwag\u0119 przyci\u0105gn\u0105 stoj\u0105cy tu\u017c przy g\u0142\u00f3wnej drodze olbrzymi szkielet wieloryba, przy kt\u00f3rym na \u0142aweczce siedzia\u0142o trzech s\u0119dziwych pan\u00f3w. Dowiaduj\u0119 si\u0119, \u017ce jaki\u015b czas temu ten okaz zosta\u0142 tutaj upolowany przez miejscowych rybak\u00f3w i ca\u0142a wioska si\u0119 nim mog\u0142a wy\u017cywi\u0107 przez d\u0142u\u017cszy czas.
Jedziemy dalej. Mijamy gaje oliwne, drzewa eukaliptusowe, przydro\u017cne nasady kwitn\u0105cych opuncji. Jest ca\u0142kiem zielono. Ale im dalej na po\u0142udnie, tym bardziej krajobraz si\u0119 zmienia na ubo\u017cszy. Zaczynaj\u0105 si\u0119 d\u0142ugie po\u0142acie pustynnej ziemi, poro\u015bni\u0119tej coraz ubo\u017csz\u0105 ro\u015blinno\u015bci\u0105 kserofityczn\u0105.
Doje\u017cd\u017camy do Matmaty na obiad. Na przystawk\u0119 jemy oczywi\u015bcie brika popijaj\u0105c bia\u0142ym, do\u015b\u0107 dobrym winem. Na danie g\u0142\u00f3wne kosztujemy kuskus z warzywami i kawa\u0142kami baraniny. Po sytym posi\u0142ku ruszamy w dalsz\u0105 drog\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Nasz autokar dzielnie wiezie nas po kr\u0119tych drogach g\u00f3r Matmaty. Coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 wydr\u0105\u017cone w skale domostwa troglodyt\u00f3w, kt\u00f3rzy skrywali si\u0119 w tych niedost\u0119pnych rejonach przed kolejnymi naje\u017ad\u017acami, Turkami, Arabami czy Francuzami. Do dzisiaj mo\u017cna spotka\u0107 rodziny, kt\u00f3re zdaj\u0105 si\u0119 \u017cy\u0107 jak dawniej, cho\u0107 w niekt\u00f3rych osadach wida\u0107 wp\u0142yw cywilizacji, jak anteny satelitarne nad kopu\u0142\u0105 ziemianki czy telewizor wewn\u0105trz skalnej jaskini.<\/p>\n\n\n\n
Nasz przewodnik, Tunezyjczyk, kt\u00f3ry studiowa\u0142 w Polsce i o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Polk\u0105, po czym powr\u00f3ci\u0142 do rodzinnego kraju, dobrze m\u00f3wi w naszym ojczystym j\u0119zyku. Obiecuje, \u017ce pojedziemy do rodziny berber\u00f3w, kt\u00f3ra faktycznie \u017cyje w osadzie w tradycyjnym stylu. Twierdzi, \u017ce jest sporo osad berberskich, kt\u00f3re s\u0105 atrakcj\u0105 turystyczn\u0105, swoistymi skansenami, ale \u017cycie jest tam pozorowane na potrzeby daj\u0105cych bakszysz turyst\u00f3w. Wieczorem tzw. tubylcy udaj\u0105 si\u0119 do swoich normalnych, murowanych dom\u00f3w, by nast\u0119pnego ranka powr\u00f3ci\u0107 do jaski\u0144 zn\u00f3w odgrywa\u0107 swoje role.<\/p>\n\n\n\n
W osadzie spotykamy matk\u0119 z tr\u00f3jk\u0105 dzieci. Ma\u0142y ch\u0142opiec pokazuje nam ma\u0142e szczeniaki i swoje kr\u00f3liki w ma\u0142ej, wydr\u0105\u017conej w ziemi studni zast\u0119puj\u0105cej klatk\u0119. Bardzo si\u0119 przejmuje rol\u0105 przewodnika, ale jest ca\u0142kiem sympatyczny i naturalny. Jego dwie troch\u0119 starsze siostry, zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 poirytowane wizyt\u0105 turyst\u00f3w i zachowuj\u0105 si\u0119 do\u015b\u0107 ch\u0142odno, cho\u0107 udaje nam si\u0119 je nam\u00f3wi\u0107 na sesj\u0119 fotograficzn\u0105, podczas kt\u00f3rej na chwil\u0119 pokazuje si\u0119 na ich twarzach u\u015bmiech. Na ile wymuszony, to ju\u017c inna sprawa.<\/p>\n\n\n\n
Matka rodziny, demonstruje nam na czym polega codzienna praca w takim gospodarstwie. Ogl\u0105damy zdj\u0119cia wywieszone na \u015bcianach. Malec cz\u0119stuje nas zerwanymi w\u0142a\u015bnie z drzewa figami i pokazuje kran z wod\u0105, gdzie mo\u017cemy umy\u0107 twarz i r\u0119ce, co daje nam chwil\u0119 od\u015bwie\u017cenia w do\u015b\u0107 upalny dzie\u0144. Zostawiamy po kilka dinar\u00f3w wdzi\u0119czno\u015bci i wracamy do autokaru.<\/p>\n\n\n\n
Nie wszyscy byli przekonani, czy faktycznie oni tam \u017cyj\u0105 na co dzie\u0144, ale nam wydaje si\u0119, \u017ce wiele wskazywa\u0142o na to \u017ce to prawda. Zdajemy sobie jednak spraw\u0119, \u017ce z ka\u017cdym rokiem, takie spotkanie b\u0119dzie coraz trudniejsze i coraz mniej naturalne.<\/p>\n\n\n\n
Zmierzamy wci\u0105\u017c na po\u0142udniowy zach\u00f3d. Po drodze widzimy dzikie wielb\u0142\u0105dy pas\u0105ce si\u0119 w\u015br\u00f3d ubogiej ro\u015blinno\u015bci na obrze\u017cu s\u0142onego jeziora. Wielb\u0142\u0105d to cenny maj\u0105tek ka\u017cdego mieszka\u0144ca tych ziem, ale te dzikie s\u0105 pod \u015bcis\u0142\u0105 ochron\u0105 i za ich \u0142apanie i niewolenie gro\u017c\u0105 wysokie kary wi\u0119zienia. Kilka takich miejsc odosobnienia widzieli\u015bmy po drodze, niekt\u00f3re przypomina\u0142y ubogie resorty, cho\u0107 by\u0142y po\u0142o\u017cone niedaleko kopalni, w kt\u00f3rych wi\u0119\u017aniowie odpracowywali swoje grzechy.<\/p>\n\n\n\n
Monotonny krajobraz urozmaicaj\u0105 co jaki\u015b czas przydro\u017cne stoiska przemytnik\u00f3w z w kanistrami taniej benzyny z Libii. W\u0142adze wiedz\u0105 o tym procederze, ale c\u00f3\u017c mog\u0105 zaoferowa\u0107 tym biednym ludziom? Tu na po\u0142udniu ka\u017cdy sobie radzi jak mo\u017ce. Troch\u0119 strasznie wygl\u0105daj\u0105 te\u017c zar\u017cni\u0119te owce z wyprutymi flakami wisz\u0105ce na rze\u017anickich hakach tu\u017c przy samym asfalcie. Nie wiem czy to po to, by wyeksponowa\u0107 przejezdnym, kt\u00f3rzy mog\u0105 by\u0107 zainteresowani zakupem, czy \u017ceby mi\u0119so skrusza\u0142o na s\u0142o\u0144cu, czy jeszcze z innych powod\u00f3w. Widok do\u015b\u0107 makabryczny, w ka\u017cdym b\u0105d\u017a razie.
Docieramy do Douz. Przed nami wieczorna wyprawa po pustyni na wielb\u0142\u0105dach. Dostajemy odpowiednie ubrania, przypominaj\u0105ce opo\u0144cz\u0119 i chusty na g\u0142ow\u0119. Po kr\u00f3tkim instruktarzu obs\u0142ugi tego zwierz\u0119cia wsiadamy na grzbiety dromader\u00f3w i w drog\u0119. Musimy nauczy\u0107 si\u0119 odpowiednio cmoka\u0107, by wielb\u0142\u0105dy reagowa\u0142y w odpowiedni spos\u00f3b co nie jest takie proste. Mnie udaje si\u0119 wydoby\u0107 odpowiedni d\u017awi\u0119k, dopiero po jakiej\u015b godzinie niezbyt kontrolowanej jazdy.<\/p>\n\n\n\n
Wkradamy si\u0119 wraz ze zmierzchem w g\u0142\u0105b pustyni. Pojawiaj\u0105 si\u0119 coraz wi\u0119ksze wydmy. Z horyzontu znikaj\u0105 jakiekolwiek punkty odniesienia. Jeste\u015bmy tylko my, wielb\u0142\u0105dy i g\u00f3ry piachu. Nawet s\u0142o\u0144ce powoli zachodzi za sklepienie nieba. Szybko zbli\u017ca si\u0119 do nas tuareg na pi\u0119knym bia\u0142ym arabie, oferuj\u0105c przeja\u017cd\u017ck\u0119 galopem na jego koniu, ale nie ma odwa\u017cnych.<\/p>\n\n\n\n
Zaczynamy zawraca\u0107. Gdy docieramy do ma\u0142ej oazy, kt\u00f3r\u0105 tworzy cztery palmy, zza jednej z nich szybko pojawia si\u0119 sprzedawca coca-coli. Mrucz\u0105c co\u015b pod nosem, szybko wr\u0119cza mi w d\u0142o\u0144 otwart\u0105 buteleczk\u0119 ciemnego, gazowanego, nawet ch\u0142odnego napoju. Nie odmawiam, bo jazda by\u0142a do\u015b\u0107 m\u0119cz\u0105ca. Po chwili \u017c\u0105da zap\u0142aty 5 dinar\u00f3w, czyli dwa razy dro\u017cej ni\u017c normalnie. Kwota do akceptacji jak na otaczaj\u0105ce nas warunki, ale dla \u017cartu okazuj\u0119 zdziwienie cen\u0105. On jednak ucina szybko: Sahara, Sahara.<\/p>\n\n\n\n
Niestety okaza\u0142o si\u0119, \u017ce portfel zostawi\u0142em w autokarze. Informuje mojego pustynnego sprzedawc\u0119 o tym smutnym fakcie, co go bardzo nie przera\u017ca. Zmierza za nami pieszo ca\u0142\u0105 drog\u0119 powrotn\u0105. Po otrzymaniu \u017c\u0105danej zap\u0142aty dzi\u0119kuje i zmierza na powr\u00f3t w g\u0142\u0105b pustyni, zmierzaj\u0105c chyba z powrotem na swoje miejsce handlu. Jeszcze troch\u0119 turystycznych grup na wielb\u0142\u0105dach kr\u0119ci si\u0119 tam, wi\u0119c pewnie uda si\u0119 jeszcze komu\u015b zr\u0119cznie wr\u0119czy\u0107 buteleczk\u0119 za 5 dinar\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Po ca\u0142ym dniu wra\u017ce\u0144 udajemy si\u0119 do naszego hotelu „Tuareg” w Douz. Widz\u0105c basen decydujemy si\u0119 szybko na k\u0105piel, cho\u0107 woda okazuje si\u0119 do\u015b\u0107 zimna, ale nasze nagrzane, spocone cia\u0142a potrzebuj\u0105 takiej odmiany.<\/p>\n\n\n\n
Padamy do \u0142\u00f3\u017cek, bo jutro pobudka o 4-tej rano. W planach wsch\u00f3d s\u0142o\u0144ca nad s\u0142onym jeziorem Chott El Jerid, a potem safari jeepami po Saharze i inne atrakcje.
Wstajemy przed \u015bwitem, by dotrze\u0107 po godzinie nad s\u0142one jezioro. Chcemy zobaczy\u0107 tam wspania\u0142y widok, jakim jest niew\u0105tpliwie wsch\u00f3d s\u0142o\u0144ca. Niestety nie mamy szcz\u0119\u015bcia, gdy\u017c jest zachmurzone niebo. Jednak miejsce i tak wprawia w nas w zachwyt. Gdzieniegdzie wida\u0107 ka\u0142u\u017ce wody. Zostawione drobne przedmioty pokrywaj\u0105 okapy soli. Zero ro\u015blinno\u015bci. Totalny brak \u017cycia. Przynajmniej nam si\u0119 tak wydaje.<\/p>\n\n\n\n
W miejscu, w kt\u00f3rym si\u0119 zatrzymujemy, niedaleko od jedynej drogi przecinaj\u0105cej jezioro Chott el-jerid, inaczej Wielki Szot, stoi \u0142\u00f3dka z tunezyjsk\u0105 flag\u0105 na maszcie. To chyba taki dekoracyjny element dla turyst\u00f3w, by urozmaici\u0107 t\u0142o do zdj\u0119\u0107. Nie omieszkujemy te\u017c z tego skorzysta\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Po drugiej stronie drogi stragany z r\u00f3\u017cami pustyni i polecane przez naszego tunezyjskiego przewodnika podobno najlepsze odmiany daktyli. Robimy zapasy i prezenty, kt\u00f3rych nie \u017ca\u0142ujemy. Daktyle wprost rozp\u0142ywaj\u0105 si\u0119 w ustach, s\u0105 przesmaczne. Kilka opakowa\u0144 bierzemy do domu. Po kilku dniach jednak, chyba po pewnym wysuszeniu, nie maj\u0105 ju\u017c tego delikatnego smaku.<\/p>\n\n\n\n
Nasz\u0105 uwag\u0119 zwraca te\u017c szeroki standard toalet, kt\u00f3re s\u0105 oferowane w zwyk\u0142ej przydro\u017cnej budzie. R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy Standart a Confort, jest chyba taka, \u017ce w jednej z nich jest muszla klozetowa, a w drugiej tylko dziura w ziemi.<\/p>\n\n\n\n
Po sk\u0105pych w ro\u015blinno\u015b\u0107 krajobrazach nad s\u0142onym jeziorem, powoli zaczynaj\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 zielone \u0142any drzew i traw. Teraz na naszej drodze znajduje si\u0119 gaj palmowy z dziesi\u0105tkami tysi\u0119cy drzew owocowych, jak daktylowce, bananowce, granaty, figowce, cytrusy. W g\u0142\u0105b tej olbrzymiej farmy docieramy bryczkami. Nasz wo\u017anica z koniem Alibab\u0105 ma wy\u015bmienity humor i ca\u0142y czas \u015bpiewa. Szybko si\u0119 te\u017c uczy i powtarza za nami s\u0142owa piosenki „Obud\u017a si\u0119 czarny Alibabo”. Jest weso\u0142o. Dooko\u0142a wspania\u0142e palmy.<\/p>\n\n\n\n
Wysiadamy z bryczki, by si\u0119 przechadza\u0107 w\u015br\u00f3d bujnej ro\u015blinno\u015bci. Pr\u00f3bujemy daktyli prosto z drzewa, ale s\u0105 jakie\u015b wysuszone albo niedojrza\u0142e. Po raz pierwszy widzimy te\u017c owoce henny, z kt\u00f3rej robi si\u0119 zmywalne tatua\u017ce dla dzieci. Podziwiamy kolekcj\u0119 ozdobnych r\u00f3\u017c. Ogl\u0105damy te\u017c pokaz wspinania si\u0119 na palm\u0119. Swoje umiej\u0119tno\u015bci prezentuje sympatyczny staruszek z r\u00f3\u017cyczk\u0105 za uchem, kt\u00f3ry po chwili macha do nas z czubka palmy.<\/p>\n\n\n\n
Wracaj\u0105c z gaju palmowego, kt\u00f3ry obejmuje obszar mi\u0119dzy Tozeur (Tauzarem) a Degache, zatrzymujemy si\u0119 na chwil\u0119 na drobne zakupy. Niekt\u00f3rzy pod wp\u0142ywem zachwyt\u00f3w smakoszy, kupuj\u0105 daktyle, je\u015bli nie uczynili tego wcze\u015bniej. Inni nabywaj\u0105 szisze, ceramik\u0119, r\u00f3\u017ce pustyni i inne pami\u0105tki.
Miasteczko jest zaniedbane, ale ma sw\u00f3j klimat. To nie nadmorski kurort, to prowincja. Ale troch\u0119 turyst\u00f3w si\u0119 t\u0119dy przewija. Opr\u00f3cz pracy w gajach palmowych, turystyka to g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania, ale nie ma tu natr\u0119t\u00f3w. Raczej znudzeni sprzedawcy koczuj\u0105 przy swoich straganach, czekaj\u0105c na zainteresowanych, niezbyt nawet zach\u0119caj\u0105c do zakupu, jak to robi\u0105 pe\u0142nokrwi\u015bci handlarze na sukach.<\/p>\n\n\n\n
W Degache przesiadamy si\u0119 do jeep\u00f3w. Starsze modele Toyot Land Cruiser\u00f3w dostosowane do przewozu 7 pasa\u017cer\u00f3w. Jazda nimi to sama przyjemno\u015b\u0107, cho\u0107 maj\u0105 swoje lata. Nasz kierowca ze z\u0142otym z\u0119bem, co jaki\u015b czas si\u0119 u\u015bmiecha, gdy rozmawiamy po poslku. Niestety nie zna za grosz angielskiego, wi\u0119c ograniczamy si\u0119 do powtarzania fraz w stylu: super, bomba, ja ja, dawaj dawaj, co \u0142apie w lot. Przeje\u017cd\u017camy wzd\u0142u\u017c pasma Atlasu Tellskiego. Ciekawie wygl\u0105da g\u00f3ra zwana „grzebietem krokodyla”.<\/p>\n\n\n\n
Po oazie w\u0119drujemy z przewodnikiem, kt\u00f3rego uczymy paru polskich, by m\u00f3g\u0142 zdyscyplinowa\u0107 ca\u0142\u0105 grup\u0119. Co jaki\u015b czas wo\u0142a: Polska, dawaj, dawaj! Wcze\u015bniej wo\u0142a\u0142 na nas: bystro, bystro, ale wyt\u0142umaczyli\u015bmy mu, \u017ce\u015bmy nie Rosjanie.<\/p>\n\n\n\n
Na szlaku dopadaj\u0105 nas dzieciaki oferuj\u0105ce malowane na fioletowo kamienie. Kupi\u0142em taki jeden, chyba na odczepnego i w\u0142o\u017cy\u0142em do kieszeni. Po chwili mia\u0142em fioletow\u0105 plam\u0119 od piochtaniny.<\/p>\n\n\n\n
Oaza jest przyjemna. Palmy, strumie\u0144 wodny, wodospadzik. Na jednym ze stragan\u00f3w tablica reklamowa po polsku z pisanymi odr\u0119cznie has\u0142ami w stylu; Najwi\u0119cej witaminy maj\u0105 polskie dziewczyny i moja herbata mi\u0119towa. \u015awiadczy to chyba o tym, \u017ce coraz wi\u0119cej Polak\u00f3w tu zagl\u0105da.<\/p>\n\n\n\n
Jedziemy do drugiej oazy Tamerza, tu\u017c nad granic\u0105 z Algieri\u0105. Obserwujemy na grzbietach otaczaj\u0105cych g\u00f3r ciekawe fa\u0142dy pionowe. Co jaki\u015b czas mijamy znaki ostrzegaj\u0105ce o wielb\u0142\u0105dach, kt\u00f3re w ko\u0144cu udaje nam si\u0119 dostrzec pas\u0105ce si\u0119 niedaleko naszej drogi.<\/p>\n\n\n\n
Jest tam sporawy wodospad, pod kt\u00f3ry mo\u017cna zej\u015b\u0107 mimo barierek. Bez problemu mo\u017cna te\u017c si\u0119 dosta\u0107 do miejsca, z kt\u00f3rego woda spada w d\u00f3\u0142, cho\u0107 to dosy\u0107 niebezpieczne.<\/p>\n\n\n\n
W drodze powrotnej z oazy po raz pierwszy dostrzegamy nad brzegiem s\u0142onego jeziora, dosy\u0107 wyra\u017ane mira\u017ce. S\u0142oneczne odbicia od pokrytej s\u0142on\u0105 powierzchni wywo\u0142uj\u0105 z\u0142udzenia optyczne przypominaj\u0105ce na horyzoncie brzeg morza, a nawet paliki sztormowe. A\u017c trudno w to uwierzy\u0107, \u017ce tam naprawd\u0119 nie ma \u017cadnej wody.<\/p>\n\n\n\n
Doje\u017cd\u017camy do miejscowo\u015bci Hammat-el-jerid, w kt\u00f3rej cz\u0119\u015b\u0107 z naszej grupy zostaje. Reszta, wraz z nami, rusza dalej na safari po pustyni do miasteczka z planu filmowego „Gwiezdnych Wojen”. Okazuje si\u0119, \u017ce to jedna z najwi\u0119kszych atrakcji podczas naszego pobytu w Tunezji.<\/p>\n\n\n\n
Wje\u017cd\u017camy na odludne obszary na styku s\u0142onego jeziora i p\u00f3\u0142nocnej Sahary. Kierowca okazuje si\u0119 wytrawnym rajderem. Zaczyna si\u0119 ostra jazda. Nasza teren\u00f3wka rozp\u0119dza si\u0119 zostawiaj\u0105c za sob\u0105 tumany py\u0142u. Pojawiaj\u0105 si\u0119 pionowe g\u00f3rskie \u015bciany, na kt\u00f3re wje\u017cd\u017camy z rozp\u0119du. Wszyscy krzycz\u0105 i \u015bmiej\u0105 na przemian.<\/p>\n\n\n\n
W pewnym momencie zawisamy w powietrzu na jednej ze stromych \u015bcian na chwil\u0119 w pionowej pozycji, po czym ty\u0142em si\u0142a grawitacji ci\u0105gnie nas na ziemi\u0119. Kolejnym razem „Z\u0142oty z\u0105b” wykonuje ten sam manewr, ale tym razem zamiast opa\u015b\u0107 w d\u00f3\u0142, dodaje lekko gazu i wtaczamy si\u0119 na grzbiet tej stromej p\u00f3\u0142ki skalnej. Dalej jedziemy do\u015b\u0107 szybko, obok nas ci\u0105gnie sie pionowa \u015bcian, wje\u017cd\u017camy na ni\u0105 jak bobslei\u015bci wszystkim ko\u0142ami, jakby zaprzeczaj\u0105c sile Newtona. jedziemy tak ze sto metr\u00f3w i zn\u00f3w wracamy na drog\u0119. W aucie jeden wielki wrzask. Pok\u0142ady adrenaliny si\u0119gaj\u0105 podsufitki.
Zatrzymujemy si\u0119 na chwil\u0119 przy g\u00f3rze zwanej „g\u0142ow\u0105 wielb\u0142\u0105da”. Fotografujemy naszych towarzyszy podr\u00f3\u017cy w innych jeepach. Warto by\u0142o si\u0119 na co\u015b takiego zdecydowa\u0107 i polecam ka\u017cdemu, kto b\u0119dzie mia\u0142 tak\u0105 okazj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Wje\u017cd\u017camy jeepami na szczyt wielkich piaskowych wydm. Wychodzimy z aut, by pobaraszkowa\u0107 na piasku. Turlamy sie z wydmy w d\u00f3\u0142, ale z wej\u015bciem z powrotem jest znacznie gorzej. Nogi zapadaj\u0105 si\u0119 w piachu. Grz\u0119\u017aniemy, zamiast si\u0119 wspina\u0107 w g\u00f3r\u0119. Nie wyobra\u017cam sobie marszu przez pustyni\u0119 w takich warunkach. Zdajemy sobie spraw\u0119, jakie to trudne i jak szybko pozbawia wszystkich si\u0142. Przemarsz po wydmach to ca\u0142kowite ekstremum.<\/p>\n\n\n\n
Docieramy do planu filmowego Star Wars. Miasteczko rodzinne Skywalker\u00f3w, lepiej prezentuje si\u0119 w filmie ni\u017c w rzeczywisto\u015bci. Wewn\u0105trz pomara\u0144czowych lepianek wida\u0107 drewniane wzmocnienia ca\u0142ej konstrukcji. Wszystko wydaje si\u0119 by\u0107 wykonane najta\u0144szym kosztem, cho\u0107 podobno na potrzeby filmu utwardzono kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w drogi przez pustyni\u0119, kt\u00f3r\u0105 tu dojechali\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n
W drodze powrotnej z Ong Jemal napotykamy tu\u017c przy drodze stado dzikich wielb\u0142\u0105d\u00f3w, w tym ci\u0119\u017carn\u0105 samic\u0119. Na miejscu dowiadujemy si\u0119, \u017ce znajomi z jeep\u00f3w za nami byli \u015bwiadkami jak ona w\u0142a\u015bnie urodzi\u0142a ma\u0142ego. Mieli szcz\u0119\u015bcie, bo to co\u015b niesamowitego.<\/p>\n\n\n\n
To ju\u017c drugi dzie\u0144 z rz\u0119du pe\u0142en emocji, ciekawych miejsc, mn\u00f3stwa wra\u017ce\u0144 i prze\u017cy\u0107. Czas na obiad, na kt\u00f3ry zatrzymujemy si\u0119 w Gafsie. Jemy w restauracji w komfortowym hotelu Joghurta Palace. Pi\u0119knie zdobione wn\u0119trza, wysokie fotele, smaczne jedzenie.<\/p>\n\n\n\n
W miasteczku widzimy z okien autokaru, st\u0142uczk\u0119 i ostr\u0105 wymian\u0119 zda\u0144. Po chwili poszkodowany kierowca pakuje zderzak do baga\u017cnika i bez zb\u0119dnych formalno\u015bci jedzie dalej. Patrz\u0105c na styl jazdy Tunezyjczyk\u00f3w trzeba mie\u0107 nie lada odwag\u0119 by porusza\u0107 si\u0119 tutaj samodzielnie wynaj\u0119tym autem. Na drodze wydaje si\u0119 czasem, \u017ce tutaj \u017cadne przepisy nie obowi\u0105zuj\u0119. Tr\u0105bi si\u0119 wsz\u0119dzie i z byle powodu. Jako pozdrowienie i jako ostrze\u017cenie lub wyraz irytacji. D\u017awi\u0119k klakson\u00f3w na drodze czy w miasteczkach to norma.<\/p>\n\n\n\n
Czas w drog\u0119 powrotn\u0105. Po sytym obiedzie, ch\u0119tnie zapadliby\u015bmy w drzemk\u0119. Tym bardziej, \u017ce zaczyna zmierzcha\u0107. Przed nami jeszcze kawa\u0142ek drogi i jeden punkt programu. Wielki Meczet w Kairouan, czwarte \u015bwi\u0119te miejsce muzu\u0142man\u00f3w po Mekkce, Medynie i Jerozolimie. Gdy doje\u017cd\u017camy do miasteczka jest ju\u017c ca\u0142kiem ciemno. Niekt\u00f3rzy nawet nie wysiadaj\u0105 z autobusu. My idziemy zrobi\u0107 nocne foty ciekawej iluminacji meczetu. Mo\u017cemy go podziwia\u0107 jedynie z zewn\u0105trz, gdy\u017c o tej porze jest ju\u017c zamkni\u0119ty do zwiedzania. Troch\u0119 szkoda, ale nie mo\u017cna mie\u0107 wszystkiego. I tak doceniamy ju\u017c to co nam si\u0119 uda\u0142o zobaczy\u0107 w ci\u0105gu tych dw\u00f3ch dni wycieczki na Sahar\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Po samodzielnym poznawaniu Tunezji taks\u00f3wkami, lua\u017cami i poci\u0105gami, zdecydowali\u015bmy si\u0119 za\u0142apa\u0107 na dwudniow\u0105, zorganizowan\u0105 wypraw\u0119 na Sahar\u0119. Na po\u0142udnie jechali\u015bmy przez d\u0142u\u017cszy czas autostrad\u0105. Pierwszy przystanek by\u0142 w El Jem.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"pgc_sgb_lightbox_settings":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false,"_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[12,143],"tags":[358,370,364,368,361,321,356,375,376,359,325,374,350,352,372,357,320,365,367,369,366,363,318,360,373,362],"class_list":["post-2984","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-afryka","category-tunezja","tag-al-maharas","tag-atlas-tellski","tag-chott-el-jerid","tag-degache","tag-douz","tag-el-jem","tag-gladiator","tag-joghurta-palace","tag-kairouan","tag-matmata","tag-meczet","tag-miasteczko-gwiezdnych-wojen","tag-oaza","tag-ong-jemal","tag-pasmo-gorskie","tag-quo-vadis","tag-sahara","tag-slone-jezioro","tag-tauzar","tag-toyota-land-cruiser","tag-tozeur","tag-tuareg","tag-tunezja","tag-wielblady","tag-wodospad","tag-wydmy"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t